Naród i państwo , lud wiejski , wizja Polski ludowej w poglądach Stanisława Mikołajczyka Towarzyszące ruchowi ludowemu od zarania rozumienie pojęcia "lud" i "naród" oraz ich ewolucja złożyły się na ukształtowanie koncepcji Polski ludowej. Była ona wynikiem przede wszystkim doświadczenia historycznego chłopów polskich,formułowano ją w wynikających z niego konstrukcjach teoretycznych i kolejnych programach stronnictw ludowych. Poglądy Stanisława Mikołajczyka na temat ludu wiejskiego i wizji Polski ludowej miały ścisły związek z osiągnięciami myśli programowej ruchu ludowego.Nie stworzył Mikołajczyk traktatu politycznego , który by można było analizować , porównywać , stąd też mówić raczej należy o jego wizji Polski ludowej, którym to terminem posługiwał się zresztą bardzo oszczędnie. Koncepcje Mikołajczyka na temat wizji Polski ludowej można odczytać z licznych wypowiedzi polityczno - publicystycznych, zawierających określenie stosunku do poszczególnych problemów społeczno- politycznych i życia gospodarczego oraz z sformułowań oficjalnych dokumentów SL i PSL z czasów , gdy wchodził do ścisłych gremiów kierowniczych , wypowiedzi współpracowników i przeciwników politycznych, a nade wszystko z praktyki politycznego działania. Nadmienić należy że znaczący wpływ na jego poglądy wywarli : Wincenty Witos , Stanisław Kot , Mieczysław Michałkiewicz , Maciej Rataj oraz ideolodzy polskiej myśli agrarystycznej. Działania w tak różnych okresach dziejów narodu polskiego : reżimu sanacyjnego , lat wojny i okupacji oraz używając jego określenia - Polski niewolnej , wskazują , że we wszystkich , demonstrował Mikołajczyk zadziwiającą wręcz wierność wyznawanym przez siebie zasadom i programowi Stronnictwa. "Wolność - własność - sprawiedliwość " - powinna zabezpieczać Polska ludowa. Mikołajczyk zawsze mocno podkreślał ścisły związek niepodległości i suwerenności państwowej z możliwościami realizacji wolności jednostki. Stąd też zagadnienia państwa , jako funkcjonowania , relacji między jego instytucjami , miejsce w nim jednostki i grup społecznych , znajdowały się w centrum jego uwagi. Mikołajczyk , uznając państwo za "niedoskonały twór człowieka " podkreślał , że jego funkcje wynikać winny ze służebności wobec praw jednostki. Prawa te bowiem nie wynikały w woli państwa , ale były prawami naturalnymi człowieka. Państwo ludowe , to takie gdzie rządzi lub , a więc musi to byc państwo demokratyczne. Państwo musi więc najpełniej zabezpieczać także interes ogólnonarodowy. Bez suwerennego państwa nie może być mowy o wolności człowieka. Drugim podstawowym fundamentem ludowego...