GENEZA KAZNODZIEJSTWA ZACHODNIOEUROPEJSKIEGO: • nauczanie religijne uprawiane przez Apostołów i pierwszych biskupów (rozpowszechnienie z czasem w Kościele) ROZWÓJ KAZNODZIEJSTWA ZACHODNIOEUROPEJSKIEGO (przymus parafialny – zobligowanie wiernych do spełniania w danym kościele wszystkich praktyk religijnych {konieczność pracy katechizacyjnej}): • homilia (swobodne, luźne objaśnienie wybranego fragmentu Pisma Świętego): o spopularyzowanie przez Ojców Kościoła (pisarze-teologowie): układanie nauk w zbiory (homiliarze) służące księżom i zakonnikom do nabożnej lektury (z czasem stanie się podstawą przekładów lub streszczeń podawanych podczas nabożeństw „nieuczonym” wiernym w ich językach narodowych): układanie przez Bedaa Venerabilisa, Pawła Diakona i Hrabana Maura na podstawie nauk św. Augustyna, św. Hieronima, papieża Leona i papieża Grzegorza (zdominowanie kaznodziejstwa co najmniej do końca XI w. przez formę homilii patrystycznej (nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz pisarzy starochrześcijańskich, a także epoką, w której żyli) utworzoną przez twórców karolińskich – VIII/IX w.): • zawarcie zaleceń dotyczących treści nauczania religijnego (wyzwanie credo, przestrzeganie przed grzechem, kreślenie obrazu dobrego chrześcijanina) w „Ogólnym napomnieniu” z 787 r. • sermo (uczone głoszenie i wyjaśnianie prawd wiary oraz moralności chrześcijańskiej zgodne z zadami ars preadicandi – sztuki przemawiania zakorzenionej częściowo w retoryce starożytnej – uprawianie głównie w szkołach katedralnych i nowo powstałych uniwersytetach): o wykształcenie się podręczników techniki kaznodziejstwa: „W jakim porządku winno być ułożone kazanie” – Gilbert de Nogent „Krótki wykład” – Piotr Cantor „Summa o sztuce kaznodziejskiej” – Alan de Lille • exordum – wstęp: temat (wprowadzenie w treść przez cytat z Ewangelii) protemat (rozwinięcie myśli tematu) oratio (zbiorowa modlitwa) –(+) • divisio (właściwa treść): diletatio (dalsze rozwinięcie tematu: posługiwanie się odpowiednimi przykładami z życia, odwoływanie się do autorytetów) untio (zakończenie będące podsumowaniem treści często przy użyciu cytatu z Pisma Św.) perrora (wezwanie, zwrot do ludu) clausio (forma końcowa np. Amen) • kazanie popularne (głoszenie i wyjaśnianie prawd wiary oraz moralności chrześcijańskiej przyswajane dla wszystkich): o tworzenie przez duchowieństwo w parafiach oraz nowo powstałe zakony żebracze: dominikanie („Ordo Praedicatorum” – 1220 r.) minoryci nazwani później franciszkanami („Fratres minores” – 1223 r.) konieczność powstania nowego typu ars preadicandi („O...