2.2.3.3. Rada Ministrów

Rada Ministrów stanowi główne ogniwo władzy wykonawczej. Prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną, kieruje administracją rządowa i sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi. W zakresie bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego państwa Rada Ministrów spełnia szczególnie własna funkcje. Jest to tym bardziej istotne, że te sfery działania pozostają na pograniczu kompetencji prezydenta, Rady Ministrów i odpowiednich

ministrów (przede wszystkim spraw zagranicznych, obrony narodowej, spraw wewnętrznych i administracji). Realizacja zadań w tym zakresie podejmowana jest przez odpowiednich ministrów, działających jednak w myśl zasad polityki państwa, wytyczanej przez Rade Ministrów, której powierzono sprawowanie w tej dziedzinie ogólnego kierownictwa. Zgodnie z art. 146 Konstytucji Rada Ministrów odpowiada m.in. za: zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa oraz porządek publiczny, zapewnienie bezpieczeństwa zewnętrznego, sprawowanie ogólnego kierownictwa w dziedzinie

obronności oraz coroczne określenie liczby obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej.

Ponadto do zadań szczegółowych RM w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego i obronności należy:

• opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego;

• planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa, zapewniających jego funkcjonowanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny, w tym planowanie przedsięwzięć gospodarczo-obronnych oraz zadań wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i wojsk sojuszniczych;

• przygotowanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym i organów władzy publicznej do funkcjonowania na stanowiskach kierowania;

• utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o jej podwyższanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny oraz ojej obniżanie, stosownie do zmniejszenia stopnia zagrożenia;

• określanie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa państwa, w tym obronności, oraz przygotowania ich szczególnej ochrony;

• przygotowanie na potrzeby obronne państwa i utrzymanie w stałej gotowości jednolitych systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania;

• przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny;

• określanie zasad wykorzystania służby zdrowia i infrastruktury technicznej państwa na potrzeby obronne, w tym sposobu zabezpieczenia przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny;

• zapewnienie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie;

• prowadzenie kontroli stanu przygotowań obronnych w państwie.

Rada Ministrów w czasie stanu wojennego w szczególności:

1) zarządza uruchomienie systemu kierowania obroną państwa,

2) zarządza przejście na wojenne, określone w odrębnych przepisach, zasady działania organów władzy publicznej,

3) określa, na wniosek Naczelnego Dowódcy SZ zasady działania organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych,

4) może zawiesić funkcjonowanie organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych,

5) może przekazać organom wojskowym określone kompetencje organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych.

2. Jeżeli w czasie stanu wojennego Rada Ministrów nie może zebrać się na posiedzenie, konstytucyjne kompetencje Rady Ministrów wykonuje Prezes Rady Ministrów.

Ustawa o stanie wojennym…

Jeżeli organy gminy, powiatu lub samorządu województwa nie wykazują dostatecznej skuteczności w wykonywaniu zadań publicznych lub realizacji działań wynikających z przepisów o wprowadzeniu stanu wojennego, Prezes Rady Ministrów, na wniosek właściwego wojewody, może zawiesić te organy do czasu zniesienia stanu wojennego lub na czas określony i stanowić w ich miejsce zarząd komisaryczny sprawowany przez komisarza rządowego . Ministrowie kierują określonymi działami administracji rządowej lub wypełniają zadania wyznaczone im przez Prezesa Rady Ministrów. Zakres działania ministra kierującego działem administracji rządowej określają ustawy.

- zapewnia bezp. wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny, bezp. zewnętrzne oraz sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju (Konstytucja, art. 146 ust 2 pkt 7,8 i 11)

- kluczowa rola RM i premiera we wszystkich stanach nadzw.

- w stanie wojennym premier może przejąć konstyt. kompetencje RM

- w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny RM wnioskuje do Prezydenta o podwyższanie i obniżanie gotowości obronnej państwa (art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy o p.o.o.), podczas gdy w stanie wojennym o postanowienie o stanie gotowości bojowej SZ RP

USTAWA z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

Minister jest obowiązany do inicjowania i opracowywania polityki Rady Ministrów w stosunku do działu, którym kieruje, oraz do przedkładania w tym zakresie inicjatyw i projektów aktów normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów.

W zakresie działu, którym kieruje, minister wykonuje politykę Rady Ministrów i koordynuje jej wykonywanie przez organy, urzędy i jednostki organizacyjne, które jemu podlegają lub są przez niego nadzorowane.

2.2.5. Organizacje pozarządowe w obronie narodowej

Wraz z zapoczątkowanym w 1988 r. procesem przemian ustrojowych, w Polsce nastąpiło ujawnienie się, na niespotykana skale, aktywności obywatelskiej we wszystkich dziedzinach życia publicznego, w tym także na rzecz bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej. Zakres udziału organizacji pozarządowych na rzecz obronności określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1994 r. w sprawie wykazu zadań państwowych, które mogą być zlecone jednostkom niepaństwowym. Na rzecz

obronności organizacjom pozarządowym można zlecać następujące zadania: utrzymanie

lotnisk i szkolenie lotnicze, popularyzacja i propagowanie spraw obronności, szkolenie paramilitarne, szkolenie w zakresie sposobów obronnych. Organizacje pozarządowe działają również w sferze bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa społecznego i bezpieczeństwa ekologicznego oraz na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa. Ich powstawanie jest ściśle związane z budowa

społeczeństwa obywatelskiego, którego istota polega na włączeniu się obywateli we wszystkie dziedziny funkcjonowania społeczności lokalnych i współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach ich dotyczących. Należy zwrócić uwagę, że przepisy obowiązującego prawa nakładają na samorządy powiatowe obowiązek współpracy z organizacjami pozarządowymi.

PYTANIA:

1. W jakim dokumencie opisane są kompetencje Rady Ministrów? Konstytucja

2. Kto wykonuje kompetencje Rady Ministrów jeżeli w czasie stanu wojennego nie może się ona zebrać na posiedzenie? Prezes Rady Ministrów

3. Jakie dziedziny obejmuje działalność organizacji pozarządowych? Bezpieczeństwo i porządek publiczny, bezpieczeństwo społeczne, bezpieczeństwo ekologiczne, ochrona przeciwpożarowa i ratownictwo, obronność.

4. Co może zrobić Prezes Rady Ministrów jeśli organy gminy, powiatu lub samorządu województwa nie wykazują dostatecznej skuteczności w wykonywaniu zadań publicznych lub realizacji działań wynikających z przepisów o wprowadzeniu stanu wojennego? Może zawiesić te organy do czasu zniesienia stanu wojennego lub na czas określony i stanowić w ich miejsce zarząd komisaryczny sprawowany przez komisarza rządowego