Zamach stanu: Wobec osłabionej Rzeczpospolitej poprzez konsekwencje dawnych wojen, epidemii, I rozbioru oraz działania dużej części szlachty na niekorzyść całego kraju, król Stanisław August Poniatowski, wraz ze swymi poplecznikami postanowił przeprowadzić zamach stanu. Korzystając z wyjazdu z Warszawy posłów na święta wielkanocne (podczas sejmu czteroletniego) przygotowano zamach stanu, polegający na poruszeniu ludności stolicy zapowiedzią mających nastąpić ważnych wydarzeń. Z nocy z 2 na 3 maja, król zebrał 83 podpisy zobowiązania poparcia konstytucji od posłów obecnych w Warszawie, którzy gotowi byli stanąć przy królu, po czym zwołał posiedzenie sejmu na 3. maja. A jako, iż nieco wcześniej, 24. marca, sejm uchwalił nowe prawo o sejmikach (stanowiło ono min. o zasadzie głosowania większością) Poniatowski był pewien, iż ustawa zasadnicza zostanie uchwalona, co też się stało. Postanowienia Konstytucji: Artykuł pierwszy ustanawiał religię katolicką religią panującą, zakazywał odstępowania od niej, lecz zarazem zezwalał na wyznawanie innych, niż katolicka religii. Artykuł drugi dotyczył praw szlachty – odnawiał ogólnie wszystkie je przywileje, kładł jednak nacisk na obowiązki szlachty wobec ojczyzny, w zamian za tę uprzywilejowaną pozycję. Artykuł trzeci dotyczył miast i mieszczan, zaś jego prawa uchwalone zostały już w kwietniu 1791 r. (fragment:) Miasta królewskie uznane są za miasta wolne, z pod władzy starostów, oraz juryzdykcyi trybunalskich i wojewódzkich wyjęte. Wybór sędziów i urzędników miejskich, ich wolnej woli oddany. Czynienie rozporządzeń do wewnętrznego porządku, spokojności i bezpieczeństwa ściągających się, oraz dozór nad ich uskutecznieniem, im samym zostastawiony, z tym szczególnie warunkiem, aby o tem komisyę policyi uwiadomiały. Prawo neminem captivabimus, nisi jure victum, do osób w miastach osiadłych rozciągnione. Wolność nabywania i posiadania dóbr ziemskich nadana: awans w wojsku, dosługiwanie się we wszystkich dykasterjach, komisyach i kancelaryach, promocya w stanie duchownym, zabezpieczone. Prawo jednakie na wszystkie miasta rozciągnione. Dany wpływ do władzy prawodawczej i wykonawczej. Podzielone miasta na dwadzieścia cztery wydziały, wybierały na dwa lata plenipotentów na sejm, którzy mając oznaczone miejsce w obradach sejmowych, przekładali potrzeby miast, za danym sobie od marszałka sejmowego głosem. Ci plenipotenci na sejmach prowincyonalnych w czasie sejmu na komisarzów do komisyi i policyi skarbowej, oraz na asessorów do asessoryi koronnej i litewskiej wybieranymi byli, porównani w pensyach z komisarzami stanu...