Wersalski traktat pokojowy 1919- kończący I wojnę światową,

podpisany przez Niemcy i państwa zwycięskiej koalicji. Ustalał

nowy porządek terytorialny i polityczny w Europie, tzw. system

wersalski.W wyniku układu Niemcy utraciły ok. 6,5 mln ludności

i ok. 70,5 tys. km2, na rzecz: Francji(Alzację i Lotaryngię),Belgii,

Polski(Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie), Czechosłowacji.

Utworzono Wolne Miasto Gdańsk. Na terenie Szlezwiku,

Górnego Śląska, Warmii i Mazur miały być przeprowadzone

plebiscyty, niemieckie kolonie podzielono pomiędzy zwycięzców

i przekazano pod opiekę Ligi Narodów. Wprowadzono demilita-

ryzację strefy nadreńskiej, ograniczono liczebność armii niemie-

ckiej do 100 tys., wprowadzono zakaz posiadania czołgów,

lotnictwa, okrętów podwodnych, nakazano zniszczyć fortyfikacje.

Na Niemcy nałożono obowiązek wypłaty odszkodowań woje-

nnych(132 mld marek).

Konferencja waszyngtońska–(12 listopada 1921-6 lutego 1922)

w Waszyngtonie. Zwołana w sprawie uregulowania sytuacji na

Dalekim Wschodzie i Oceanie Spokojnym po zakończeniu I wojny

światowej, awansu Japonii do rangi wielkiej potęgi oraz w celu

ograniczenia zbrojeń morskich. Uczestniczyły w niej Stany Zje-

dnoczone, Japonia, Chiny, Wielka Brytania, Francja, Włochy,

Belgia, Holandia oraz Portugalia. „Traktat pięciu”- limity tonażu,

proporcje flot wojennych USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Francji

i Włoch. Zakazał budowy pancerników oraz ograniczył wypor-

ność okrętów.„Układ dziewięciu”, podkreślał utrzymanie amery-

kańskiej polityki "otwartych drzwi", tj. jednakowych praw ekspansji

gospodarczej w Chinach. W "układzie czterech" przyobiecały sobie

konsultacje w razie ich zagrożenia przez inne państwo.

Faszyzm we Włoszech-Benito Mussolini, który w 1919 r. założył

organizację weteranów, przekształconą dwa lata później w Naro-

dową Partię Faszystowską. Ideą faszystów była walka, którą wy-

powiedzieli wszystkim obwinianym o kryzys: kapitalistom i socjali-

stom, liberałom i komunistom, pacyfistom, chadekom i zagrani-

cznym imperialistom. Podstawową metodą działania faszystów

stał się terror - zastraszanie, napady, zabójstwa, zamachy,

porwania zakładników, a nawet publiczne tortury.

Wielki kryzys-Szybko spadła produkcja przemysłowa, wzrosło

bezrobocie, doszło do pauperyzacji ludnościnożyce cenowe –

ogromna różnica między cenami na artykuły rolnicze,a cenami na

produkty przemysłowe.

Roosvelt wprowadził interwencjonistyczną politykę "New deal"

, czyli "nowego ładu". W jej ramach ograniczono produkcję rolną

i podniesiono ceny artykułów rolnych. Podjęto walkę z bezrobociem

poprzez organizowanie wielkich robót publicznych.

Dojście Hitlera do władzy

1919-(NSDAP) Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza

1932-prezydent Hindenburg powierzył stanowisko kanclerza Hitle-

rowi. By pozbyć się komunistów z instytucji i urzędów niemieckich Hitler

w 1933 roku podpalił Reichstag i obarczył za to kręgi komunistyczne.

Kolejnym krokiem była delegalizacja wszystkich istniejących partii

politycznych oprócz NSDAP.Dla przejęcia pełni władzy przez Hitlera

jedyną przeszkodą były partyjne oddziały SA, na czele z Röhmem.

W 1934 roku w czasie tzw. "nocy długich noży", oddziały SS wyrom-

dowały całe kierownictwo SA. Po śmierci prezydenta Hindenburga

Hitler przejął i ten urząd.

System Stalinowski-W 1924 roku po śmierci Lenina władzę w ZSRR

przejął Stalin. W 1927 roku doszedł on do wniosku, że ZSRR udało się

w znacznej mierze odbudować przemysł ciężki i należy przystąpić do

jego zdecydowanej rozbudowy. W tym celu opracowano 5-letni plan

industrializacji. W wyniku realizacji planu 5-letniego: powstało 1500

zakładów przemysłowych, rozbudowano linię kolejową. Dwukrotnie

wzrosła liczba zatrudnionych w gospodarce narodowej. Realizowano

plan elektryfikacji, podwoiła się produkcja przemysłowa i energii ele-

ktrycznej, wzrósł poziom wytopu stali i żelaza, zbudowano kanał

Białomorski oraz kanał Moskwa-Wołga. W 1936 roku wprowadzono

nową konstytucję, która gwarantowała prawa obywatelskie, prawo

republik do wystąpienia z federacji, a władzę w państwie przekazywa-

ła w ręce Rady Najwyższej.

1922-(ZSRR ) Socjalistyczny Związek Republik Radzieckich

1922-porozumienie w Rapallo (między Niemcami i ZSRR)- rezygnacja

z roszczeń z tytułu poniesionych kosztów wojennych i odszkodowań

wojennych; Uregulowanie prawne kontrowersji wynikłych z okresu I WŚ

; Przywrócenie dyplomatycznych stosunków między Rzeszą Niemiecką

i Rosyjską Socjalistyczną Republiką Rad.

1925-ukad w Locarno (Niemcy-Belgia; Niemcy-Francja).Traktat gwaran-

tował nienaruszalność granicy niemiecko-belgijskiej i niem.-francuskiej.

Potwierdzając nienaruszalność swych granic zachodnich równocześnie

odmówiły gwarancji w odniesieniu do granic z Polską i z Czechosłowacją.

20 luty 1919- konstytucja mała-Określała ustrój Rzeczypospolitej jako

demokratyczny. Władzą naczelną był Sejm Ustawodawczy, jego przed-

stawicielem i wykonawcą uchwał - Naczelnik Państwa, sprawujący

również naczelne dowództwo nad siłami zbrojnymi. Naczelnik powoły-

wał rząd w porozumieniu z sejmem i był przed nim, wraz z rządem,

odpowiedzialny. Każdy akt państwowy Naczelnika Państwa wymagał

kontrasygnaty właściwego ministra.

17 marca 1921-konstytucja marcowa-ustalała republikańską formę

państwa (Republika) i deklarowała zwierzchność narodu. Konstytucja

marcowa gwarantowała niezawisłość sądów, zapewniała swobodę

zachowania praw językowych i kulturowych mniejszościom narodowym.

Uwzględniała szeroki samorząd terytorialny, gwarantowała podstawowe

prawa i swobody obywatelskie. Wprowadzała obowiązek powszechnego

i bezpłatnego nauczania w zakresie szkoły podstawowej.