Kordian - Juliusz Słowacki Główny bohater Kordian jest typowym bohaterem romantycznym, o czym świadczą zarówno pewne rysy jego charakteru, jak i romantyczna biografia. Na przykładzie jego postaci ukazał Słowacki dramat całego pokolenia, doświadczającego głębokich przemian światopoglądowych, zmuszonego zmierzyć się z nową, popowstaniową rzeczywistością. Losy bohatera i jego ewolucja są więc swoistym zapisem procesu, jaki dokonał się w świadomości Polaków, żyjących w pierwszej połowie XIX stulecia. W dramacie podzielony on został na trzy etapy (trzy akty), w trakcie których obserwujemy jak przewrażliwiony, trawiony „chorobą wieku” chłopiec, dojrzewa do czynów męskich, przyjmując na siebie odpowiedzialność za losy ojczyzny. W akcie I poznajemy Kordiana, jako piętnastoletniego młodzieńca, samotnika i marzyciela o melancholijnym usposobieniu. Bohater przez wrodzoną delikatność i uczuciowość nie potrafi poradzić sobie z nadmiarem wrażeń, uporać z własnymi emocjami, przez co wszystko przeżywa ze zdwojoną siłą: Otom ja sam, jak drzewo zwarzone od kiści, Sto we mnie żądz, sto uczuć, sto uwiędłych liści; [s.18] Wspomina samobójczą śmierć przyjaciela i dostrzega bezsens otaczającej go rzeczywistości: Myśl śmierci z przyrodzenia w duszę się przelewa; Posępny, tęskny, pobladły, Patrzę na kwiatów skonanie, I zdaje mi się, że mię wiatr rozwiewa. [s.18] Doświadcza egzystencjalnej nudy i pustki, spowodowanej brakiem celu w życiu: Celem uczuć, zwiędnienie; głosem uczuć szumy Bez harmonii wyrazów... niech grom we mnie wali! Niech w tłumie myśli, jaką myśl wielką zapali... Boże! zdejm z mego serca jaskółczy niepokój, Daj życiu duszę i cel duszy wyprorokuj... [s.18] Są to typowe objawy zjawiska, określanego mianem „choroby wieku” {4}(tzw. weltschmerzu – z niem. „ból świata”), jakiej na przełomie XVIII i XIX stulecia ulegały jednostki wrażliwe, o skłonnościach do nadmiernego sentymentalizmu, odznaczające się postawą nieprzystosowania do świata, w którym żyją przy jednoczesnej niemożności podjęcia z nim walki. Charakterystyczna dla nich bierność i apatia w połączeniu z postrzeganiem otaczającej rzeczywistości przez pryzmat własnych, zintensyfikowanych uczuć, niejednokrotnie prowadziła je do wycofania ze świata, lub wręcz prób ucieczki, kończących się samobójstwem. Stan ten próbuje odmienić stary sługa Kordiana, Grzegorz, opowiadając mu trzy bajki, z których każda stanowi propozycję przyjęcia postawy aktywnej wobec życia. Jedna podkreśla wartość pracy, druga walki za wiarę i wolność, a trzecia chrześcijańskiego poświęcenia. Żadna nie jest jednak w stanie na dłużej zająć...