FORMY ODDZIAŁYWAŃ NIEWERBALNYCH Muzykoterapia I. Pojęcie formy i jej geneza Muzykoterapia jest metodą postępowania, wielostronnie wykorzystującą wieloraki wpływ muzyki na psychosomatyczny ustrój człowieka. Definicja ta jest dość ogólna i w toku rozwoju wiedzy o muzykoterapii pewnie doczeka się doskonalszych opracowań. W chwili obecnej można ją jednak uznać za objaśniającą wystarczająco prezentowany pogląd. Jeżeli mówimy o muzykoterapii to ważne jest ustosunkowanie się do następujących problemów: 1. czym jest muzyka w rozumieniu muzykoterapii? 2. jak muzyka oddziaływa na człowieka? 3. jaki zakres stosowania dostępny jest muzykoterapii? Jeżeli za punkt wyjścia przyjmiemy psychosomatyczną jedność człowieka, w muzykoterapii widzieć będziemy terapeutyczne i profilaktyczne oddziaływanie na człowieka, to znaczy na jego psychikę i stan somatyczny. Przyjmuje się bowiem, że określone doznania emocjonalne płynące z biernego lub czynnego kontaktu z muzyką wywołują odpowiednie reakcje emocjonalne u człowieka, którym z kolei zawsze towarzyszą zachodzące w organizmie ludzkim przemiany biochemiczne, możliwe do obserwowania reakcje przede wszystkim wegetatywne. Muzyka stanowi podstawowy środek oddziaływań muzykoterapii i z tego względu może być pojmowana jako swego rodzaju lek. Aby móc się nim posługiwać świadomie, celowo i skutecznie, konieczna jest wszechstronna wiedza o nim, wynikająca z badań prowadzonych w różnych aspektach. Oprócz tego, że muzyka jest zbiorem symboli akustycznych, jest też nosicielem pewnych treści o charakterze przede wszystkim emocjonalnym. Może być ona stosowana zarówno w zakresie profilaktyki, leczenia, postępowania rehabilitacyjnego w przebiegu różnych schorzeń oraz w działaniach zbliżonych, jak np. w odwykowym leczeniu alkoholików i narkomanów, w ramach resocjalizacji w zakładach karnych i wychowawczych, w działaniu wpływającym na zwiększenie wydajności pracy, podnoszeniu sprawności sportowców itp. ... historia kołem się toczy... Wpływ muzyki oraz innych dziedzin sztuki na psychikę ludzką rozważany był wielokrotnie przede wszystkim w aspekcie wychowania estetycznego. Możność kształtowania psychiki ludzkiej za pośrednictwem muzyki zaobserwował już Pitagoras, autor tezy estetycznej niemal równającej piękno z ładem, harmonią świata zewnętrznego i doskonałością proporcji. Ten ład zewnętrzny, wyrażany przez muzykę, miał z kolei oddziaływać na tworzenie wewnętrznej harmonii człowieka, kształtować jego postawę moralną. O najwcześniejszych zastosowaniach muzyki jako leku można jedynie wnioskować na podstawie analogii wysnutych z doświadczeń...