Słowo „epopeja" pochodzi z języka greckiego. Encyklopedyczna definicja epopei wyjaśnia, że jest to dłuższy utwór, zwykle wierszowany, którego tematem są dzieje bohaterów narodowych, przedstawione na łamach ważnych wydarzeń historycznych. W „Panu Tadeuszu" można wykazać wszystkie cechy epopei. Przede wszystkim zawiera szeroki, epicki obraz narodu w okresie historycznym niezwykle ważnym dla jego przyszłości. Jest to moment ważny dwojako. Po pierwsze odchodzą w przeszłość czasy staropolskie, dawne formy życia i ludzie, którzy starali się je zachować. Po drugie rodzi się nowa epoka z odrodzonym społeczeństwem przynoszącym nadzieje na odzyskanie tożsamości narodowej. „Pan Tadeusz” przepełniony jest wszystkimi możliwymi synonimami tęsknoty za Ojczyzną, za „krajem z lat dziecinnych”. Mickiewicz ukazując także obraz szlachty polskiej na tle wydarzeń historycznych chciał, aby jego utwór stał się źródłem tradycji, kultury i historii. Miał zagrzewać do walki, podtrzymać na duchu Polaków przebywających z dala od Ojczyzny i przypomnieć im najwspanialsze lata w życiu każdego, lata beztroskie i radosne - lata dzieciństwa. Poeta żyjąc na emigracji nie mógł odnaleźć się w nowej sytuacji, podobnie jak inni Polacy na obcych ziemiach. Uciekali wszyscy, ponieważ chcieli „pominąć strefy ulewy i grzmotu” pojmowane jako czasy wszelkich niepowodzeń, czasy klęski w walce z zaborcami. Każdy szukał sposobu na godziwe życie, niejeden chciał zamieszkać w bezpiecznym miejscu, ale to wiązało się z pożegnaniem rodzinnych stron. Pozostawienie wszystkiego i ucieczka w nieznane potęgowały uczucie tęsknoty. Wszyscy musieli opuścić rodziny i przyjaciół, swoje domy. Pozostawili po sobie jedynie lata młodości i swoje szczęście. Ich wielkim szczęściem była Litwa - to właśnie ona często powracała w myślach niejednego uciekiniera. Mickiewicz idealizuje Polskę i uważa ją za jedyną krainę, w której może odnaleźć szczęście. Jest ona dla niego azylem, miejscem czystym i świętym, niezmiennym. Kraj jest ubogi i ciasny, ale co najważniejsze własny przez co jeszcze bardziej podkreśla swoją niechęć do emigracji. Wspomina on otaczającą go niegdyś malowniczą przyrodę, przyjaznych, serdecznych ludzi. Adam Mickiewicz ukazuje obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu” jako arkadyjski. Świadczy o tym wiele fragmentów zawartych w epopei. Jednym z nich jest inwokacja, w której znajduje się apostrofa do Litwy i Matki Boskiej. Autor...