„Nauczyliśmy się wiele, ale miłości się nie nauczyliśmy” (Heidegger) Miłość jest fundamentalnym elementem ludzkiego życia. Od wieków stanowi tajemnicę i fascynującą zagadkę egzystencji człowieka. Miłość od zarania dziejów była obiektem zainteresowania wszystkich dziedzin kultury i nauki, co spowodowało wyodrębnienie kilku podstawowych typów miłości: A — Miłość braterską Miłość do samego siebie E — Miłość boga1 Wszystkie one składają się na obraz tego fenomenu i uzależniają jego postrzeganie oraz rozumienie. Większość ludzi zgadza się z poglądem, że rewolucja seksualna zdarzyła się ostatnich czasach. Można uznać, że zapewniła ona człowiekowi więcej swobody w miłości, ale w niektórych aspektach zmniejszyła jego szanse na zrozumienie i doświadczenie, tego czym miłość naprawdę jest.2 B — Miłość matczyną C — Miłość erotyczną D — Krótka historia miłości W epoce starożytnej jeszcze przed Homerem, u Empedoklesa wszelkimi siłami rządzą dwie zasady: miłość i nienawiść. Miłość jest zasadą życia. Średniowiecze to okres, kiedy prawdopodobnie o miłości powiedziano najwięcej. Seignobos dowcipnie uznał, że miłość „to było takie coś z dwunastego wieku". Po długim okresie celibatu w dziedzinie erotyki i mistyki pojawiły się niespodziewanie: „koncepcja wysublimowanego pożądania, święty Bernard z Clairvoux i mistyka miłości, Heloiza i doświadczenie namiętności, Tristian i wyobrażenie tejże namiętności. „Wraz z renesansem pojawiła się wśród warstw wyższych pewna atmosfera zmysłowości, miłosnego cynizmu i naturalizmu, która zdaje się krańcowo odmienna od wzniosłego ideału trubadurów"3 . Wiek XVIII to epoka Casanovy, Don Juana i Marqiza de Sade, a XIX to współistnienie sprzecznych tendencji. Z jednej strony Kierkegaard, Baudelaire i Wagner, którzy łączą miłość z rozważaniami duchowymi, z drugiej outier, którzy propagują najbardziej libertyńskie zachowania: „Zażywanie rozkoszy wydaje mi się celem życia i jedyną pożyteczną rzeczą na świecie". W każdej epoce wyrażanie miłości związane było ze specyficznym sposobem mówienia i myślenia o niej. Najpełniej obrazuje to mowa zakochanych stosowana w poszczególnych okresach. Zawsze była ona powiązana z socjo - filozoficznymi uwarunkowaniami epoki. Mowa najpełniej oddaje światopogląd ludzi, którzy się nią Podział za Fromm: E. Fromm, The Art Of Loving (O sztuce miłości, przeł. Aleksander Bogdański, PIW, Warszawa 1971, cyt., s. 32) Rafał Wołowczyk, Metafizyka miłości, http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3883?fb_xd_fragment#?=&cb=f2816db194e2ea&relation=parent.parent&transport=fragment&type=resize&height=23 Miłość, Pierre Burney, przeł....