Grupa Wyszehradzka jest najbardziej rozpoznawalna formą współpracy w Europie Środkowej. Była wynikiem sytuacji zaistniałej po upadku bloku wschodniego i zaniku dotychczasowego status quo. Jako forma współpracy celowej miała pomóc trzem państwom o najbardziej zaawansowanej transformacji w jak najszybszym włączeniu do zachodnich struktur gospodarczych oraz bezpieczeństwa, a także w likwidacji RWPG i Układu Warszawskiego. Grupa Wyszehradzka, początkowo określana Trójkątem Wyszehradzkim, była jednakże bezpośrednio wynikiem spotkania na szczycie, które odbyło się w dniach 12 – 15 lutego 1991 r. w węgierskim Wyszehradzie. W deklaracji podpisanej przez prezydentów: Czeskiej i Słowackiej Republiki – Vaclava Havla, Republiki Węgierskiej – Jozsefa Antalla oraz Rzeczypospolitej Polskiej – Lecha Wałęsę, wskazano na wolę intensyfikacji współpracy, w tym także w dziedzinie obronności. Nie utworzono stałych organów, a jedynie postanowiono ustanowić współpracę polegającą na stałych konsultacjach ambasadorów państw Trójkąta w krajach trzecich. Deklarowano zwłaszcza działania na rzecz ukształtowania współpracy i ścisłych kontaktów z instytucjami europejskimi oraz prowadzenie konsultacji w sprawach dotyczących bezpieczeństwa państw sygnatariuszy. Opowiedziano się za wsparciem wolnego przepływu kapitału i siły roboczej oraz rozwojem współpracy gospodarczej na zasadach rynkowych. W tekście deklaracji znalazły się także zapewnienia o stworzeniu korzystnych warunków do bezpośredniej współpracy przedsiębiorstw i dla inwestycji z kapitałem zagranicznym, rozwoju infrastruktury w sferze komunikacji, systemów energetycznych i sieci telekomunikacyjnych, współpracy ekologicznej, a także stworzeniu odpowiednich warunków do swobodnej wymiany informacji, prasy oraz dóbr i wartości kulturowych. Kolejnymi porozumieniami, które miały służyć bezpieczeństwu całego regionu były przyjęte przez partnerów z Grupy Wyszehradzkiej w Krakowie (6 X 1991 r.) i w Pradze (6 V 1992 r.). Podczas spotkania w Krakowie przyjęto oświadczenie ministrów spraw zagranicznych, w którym podkreślono konieczność budowania jednolitego systemu bezpieczeństwa europejskiego i upomniano się o gwarancje równych szans bezpieczeństwa dla wszystkich państw. W dokumencie tym zawarto postulat włączenia państw „wyszehradzkich” do bezpośredniej współpracy z Sojuszem Północnoatlantyckim i Unią Zachodnioeuropejską. W pierwszym okresie współpracy państw Trójkąta istniały jeszcze Układ Warszawski i Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Fakt istnienia tych struktur łączących się z przeszłością, z którą chciano jak najszybciej zerwać,...