Reportaż – literatura czy publicystyka? Mimo istnienia wielu wyznaczników i kryteriów oraz pracy wielu genologów, dotychczas nie została ustalona jednoznaczna definicja reportażu. Trwają dyskusje na temat wyznaczania jego granic. Pewnym jest, że reportaż to, jak podaje słownik terminów literackich: „gatunek publicystyczno- literacki obejmujący utwory o charakterze sprawozdań z wydarzeń, których autor był bezpośrednim świadkiem lub uczestnikiem” Ze względu na tematykę wyróżniamy reportaże wojenne, podróżnicze, społeczno-obyczajowe, sportowe i sądowe. O charakterze reportażu decyduje autorska ocena i interpretacja oraz stosunek elementów informacyjnych do fikcyjnych. Reportaż jest więc gatunkiem z pogranicza literatury i publicystyki. „Na pograniczu literatury pięknej znajdują się odmiany reportażu, które łączą materiał autentyczny z fikcją fabularną, charakterystykami psychologicznymi bohaterów i rozwiniętym komentarzem autora” Wiele z elementów reportażu weszło do współczesnej prozy. W ten sposób powstały utwory z pogranicza publicystyki i literatury. Zainicjowało to powstanie powieści reportażowej, której najwybitniejszymi przedstawicielami są Hanna Kraal oraz Ryszard Kapuściński. Aby zdecydować, czy tekst reportażu posiada cechy literackie, należałoby odpowiedzieć na pytanie, czym w swej istocie jest literatura. Problemem tym zajmowało się wielu teoretyków. Jonathan Culler w swojej „Teorii literatury” wymienia cechy utworów literackich. Wyznacznikiem literackości jest dla niego m.in. „wysuwanie na pierwszy plan” języka – udziwnianie go, organizowanie w sposób mający zwrócić uwagę czytelnika, stosowanie wielu środków stylistycznych. „Deiktyczne, czyli wskazujące elementy języka, odnoszące się do sytuacji wypowiedzi, na przykład zaimki (ja, ty), a także okoliczniki czasu i miejsca ( tu, tam, teraz, wtedy, wczoraj, jutro), funkcjonują w literaturze w sposób szczególny” Ta cecha wydaje się być niezwykle istotna także dla samego Kapuścińskiego, który podejmował próby definicji gatunkowej reportażu. „Ryszard Kapuściński twierdzi, że reportaż jest opisem zdarzeń, przekazaniem ich nastroju i atmosfery przy użyciu literackich środków wyrazu.” Dla autora „Cesarza” istotna jest więc warstwa stylistyczna tekstu – literackie zabiegi językowe, które stanowią istotny element reportażu. Funkcją literatury nie jest więc tylko informacja, lecz przede wszystkim wywołanie przeżycia estetycznego poprzez nadanie tekstowi odpowiedniej formy językowej. „Dzieło literackie jest przedmiotem estetycznym, ponieważ biorąc z początku w nawias lub...