Joseph Bedier, Dzieje Tristana i Izoldy, przeł. Tadeusz Boy-Żeleński, Warszawa 1996. WSTĘP wydawcy - prastara legenda celtycka, rozpowszechniona przez harfiarzy bretońskich. - w średniowiecznej literaturze francuskiej w kilku wersjach, zachowane tylko we fragmentach (najbardziej znane opracowania z XVII w.: Thomas, anglonormański poeta oraz Beoula, prawdopodobnie Normana), całość utworu odtworzył Joseph Bedier (1864-1938), francuski pisarz i krytyk literacki. - głównym wątkiem podania jest miłość, ukazana jako siła wszechpotężna, źródło szczęścia i ogromnych cierpień. - miłosna opowieść jest jednocześnie rapsodem rycerskim. - dynamiczną akcję ubarwiają opisy pojedynków, potyczek, walk i pościgów, często w aurze tajemniczego współdziałania sił nadprzyrodzonych. - sceną wydarzeń są morza i ziemie Kornwalii, Irlandii, Bretanii, zamieszkałe przez Celtów, twórców tej pełnej dziwności i romantyzmu legendy z zamierzchłych czasów. TEKST I. Dziecięctwo Tristana. - „Panowie miłościwi, czy wola wasza usłyszeć piękną opowieść o miłości i śmierci? To rzecz o Tristanie i Izoldzie królowej. Słuchajcie, w jaki sposób w wielkiej radości, w wielkiej żałobie miłowali się, później zasię pomarli w tym samym dniu, on przez nią, ona przez niego”. - pomoc zbrojna Riwalena dla Marka, w nagrodę Riwalen otrzymuje za żonę siostrę Marka, Blancheflor. - Riwalen zostaje zdradzony i zabity, Blancheflor rodzi syna, nazywa go Tristan (smutek) i umiera. - Tristana wychowuje Rohałt Dzierżący Słowo, naucza Gowernal. - Tristan uprowadzony, znajduje się w Kornwalii u Marka w zamku Tyntagiel, tu odnajduje go Rohałt, Tristan odzyskuje ziemię Lońską (państwo swojego ojca), oddaje ją Rohałtowi. II. Morhołt z Irlandii. - król Irlandii atakuje Marka, rycerz Morhołt zostaje wysłany po daninę, Tristan wydaje mu bit-wę, zabija swojego przeciwnika, ale sam zostaje raniony zatrutym ostrzem, przygotowany na śmierć wypływa łódką na morze, odnajduje go Izolda, siostra Morhołta, i ratuje go, nie zdając sobie sprawy, że on jest zabójcą jej brata. III. Szukanie pięknej o złotych włosach. - baronowie namawiają Marka na ślub, by Tristan nie był jego dziedzicem, Markowi ptak przy-nosi długi złoty włos, on ogłasza, że poślubi tylko właścicielkę tego włosa. - Tristan mówi o Izoldzie, wybiera się na poszukiwania. - tymczasem kraj Izoldy pustoszy smok, obiecana jest jej ręka dla tego, który zabije potwora. - Tristan zabija smoka, mdleje od wyziewów zwierzęcia, inny rycerz sobie przywłaszczył sła-wę, Izolda nie wierzy „zwycięzcy” i poszukuje prawdziwego, Tristan pojedynkuje się z kłam-cą. - Tristan zyskuje rękę...