Dante Alighieri, Piekło, [w:] tenże, Boska komedia, przeł. Edward Porębowicz, oprac. Kalikst Morawski, BN II 187, WSTĘP I. Dantologia. - w drugiej połowie XIV w. powstały prace synów Dantego: Jacopo traktuje ojca jako wybitnego poetę i filozofa; Pietro stara się wyjaśnić ukryte znaczenie poematu. - autorem życiorysu Dantego jest G. Boccaccio „Życie Dantego”, w którym obok danych praw-dziwych znajduje się sporo epizodów zmyślonych. - współcześnie we Florencji, w Rzymie i innych miastach włoskich odbywają się regularnie ze-brania poświęcone komentowaniu i popularyzacji poszczególnych pieśńi „Boskiej komedii”, które później ukazują się drukiem. - powstają też czasopisma dantejskie, najważniejsze to: „L’Alighieri” (ukazuje się w Rzymie od 1960 r.) II. Dante i jego epoka. - Dante urodził się we Florencji w maju 1265 r., jego losy są ściśle związane z historią rodzime-go miasta, wzrastał w atmosferze konfliktów: walka papiestwa z cesarstwem, mieszczan ze szlachtą, pochodził z średniozamożnej szlachty, jego rodzina nie odgrywała większej roli w życiu miasta; o ojcu, Alighiero, wiemy tylko, że pożyczał ludziom pieniądze, z drugą żoną, Lappą Cialuffi, miał dwójkę dzieci, która pomagała później Dantemu. - gdy Dante był jeszcze dzieckiem, zaręczono go z Gemmą Donati, ślub w 1308 r., mieli trójkę dzieci: Jacopo, Pietro i Antoninę (wstąpiła do zakonu i przybrała imię Beatrice). - w 1274 r. spotkał córkę sąsiada, Foloo Portinari, Betrice (również 9-letnią), zmarła w 1290 r. - Dante kontynuował naukę na uniwersytecie w Bolonii w 1287 r., dzieła: „Vita nuova” („Nowe życie”) – pierwszy utwór napisany między 1295 a 1294 r., „Convivio” („Biesiada”), „Rime” („Ry-my”). - po śmierci Beatrice Dante znalazł ukojenie w związku z młodą Włoszką. - zainteresowanie filozofią i literaturą, pracował tak dużo, że zapadł na chorobę oczu. - 1292-1294 liryki poświęcone wielu kobietom (hulaszcze i rozpustne życie po śmierci Beatrice) - uczęszczał do szkół klasztornych: dominikanów, franciszkanów, jako swego mistrza wymienia głośnego uczonego i męża stanu – Brunetta Latini - 1295-1301 r. aktywny udział w życiu publicznym Florencji, był członkiem m.in. Rady Stu, zaj-mował się administracją miasta, sprawował urząd priora, należał do korporacji medyków i far-maceutów (dostęp do urzędów) między 1295-1301, kłopoty finansowe, zaostrza się sytuacja polityczna. - nie oszczędziła go seria procesów politycznych po przegranej stronników papieża, oskarżony w 1302 r. o oszustwa i nadużycia finansowe, skazany śmierć, udał się na wygnanie. - przebywał w Forii, Weronie, Toskanii („Montanina canzoni” – „...