Średniowieczna pieśń religijna polska, oprac. Mirosław Korolko, wyd. 2 zm., BN I 65, 1980. WSTĘP I. Geneza pieśni religijnych w językach narodowych. - wierszowane utwory słowno-muzyczne wyrażające treści religijne od początku chrześcijań-stwa (przejęte z innych kultur) ściśle związane z obrzędami i liturgią. - podstawowym gatunkiem – hymn (uroczysta i podniosła pieśń pochwalna). - Hilary z Poitiers (IV w.), Ambroży (IV w.), Aureliusz Prudencjusz Klemens (IV/V w.). - pieśniarstwo kościelne: liturgiczne i pozaliturgiczne (paraliturgiczne). - u ludów romańskich małe zapotrzebowanie na pieśni w językach narodowych (zbliżenie do łaciny). - tropy we Francji i Germanii. - w Niemczech: Kirleis, Leise i Rufe. - na Słowiańszczyźnie – Kyrie eleison krlesu, do Polski „kierlesz”. II. U źródeł pieśni religijnej w języku polskim. - pierwszy śpiew w Polsce łaciński śpiew gregoriański. - mały udział ludności w nabożeństwach. - raczej kultura ustna, tylko wyjątkowo spisywano dokumenty. - dopiero w XII w. udokumentowane istnienie utworów religijnych w języku polskim. - przed XIV w. recytowane modlitwy śpiew. III. Społeczno-kulturowe uwarunkowania rozwoju średniowiecznej pieśni religijnej w języku polskim. - XII i XIII w. dochodzi do głosu religijność masowa. - duży wkład zakonu franciszkańskiego w rozwój pieśni ludowych (zwłaszcza upodobanie so-bie obrazu Matki pod krzyżem). - XVI w. bł. Ładysław z Gielniowa („Żołtarz”, szereg pieśni o Męce Pańskiej i Matce Boskiej). - śpiewanie pieśni po kazaniu zamiast psalmów łacińskich. - działalność tercjarzy i świeckich bractw kościelnych. - XIV i XV w. zmiany ekonomiczno-społeczne: wojny (np. 100-letnia), konflikt chłopów i panów, epidemie, głód ( biczownicy, doloryzm – klęski społeczne ujmowane w kategorii religijnej + patos. - waganci XIII w. (trubadurzy, w Polsce przeważnie zubożali żacy). - dramat liturgiczny i misteria religijne (największy rozwój XII i XIII w.). IV. Główne formy gatunkowe średniowiecznej pieśni religijnej w języku polskim. - tropy: uzupełniają główne teksty liturgiczne. - Bogurodzica – konglomerat tropów pochodzących z różnych czasów, trzy części – 1. najstarsza XIII w., 2. pieśń wielkanocna, 3. pieśń pasyjna, hymn państwowy (1 i 2 część w XIV w., a 3. przez XV i XVI w., modlitwa za króla). - tropy wielkanocne: - Chrystus z martwych wstał jest – ok. XIII w., pod wpływem pieśni niemieckiej, od-działywanie czeskiego, od połowy XV w. dodano 2. i następne zwrotki, ruchomy zestaw tropów, dostosowany do zwyczajów i praktyk poszczególnych regionów, ostatnia, 7., zwrotka na wzór łaciński, wykonywane na...