Polska poezja świecka XV w., oprac. Maciej Włodarski, BN I 60, 1997. WSTĘP I. Rozwój poezji w Polsce do XV w. - tzw. poezja „ludowa” – przedchrześcijański folklor, niegodny uwiecznienia (brak znajomości języka polskiego u piśmiennych duchownych; pogaństwo), pieśni obrzędowe (weselne, żałob-ne, związane z cyklem przyrodniczym, dziewczęce, biesiadne), wykonywane przy ich wyko-nywaniu rytmiczne klaskanie w dłonie zawierało w sobie element magiczny; poezja meliczna (przeznaczona do śpiewu; konieczny rytm, rzadziej rym i akompaniament instrumentalny); kronikarze wspominają o pieśniach pochwalnych (opiewających np. wydarzenia państwowe), prawdopodobnie tworzono także ballady, pozostaje to jednak w sferze domysłów, nie są zali-czane do dziejów literatury polskiej. - poezja polsko-łacińska – głównie działalność duchownych; w Polsce pojawia się najpierw pro-za: rocznik biskupa misyjnego Jordana (od ok. 970 r.), żywot św. Wojciecha napisany przez Brunona z Kwerfurtu w 1004 r.; dopiero później poezja: sekwencja (tekst poetycki utworzony na podłożu melodii śpiewów liturgicznych) o św. Wojciechu (ok. 1090 r.), wcześniej występo-wały wierszowane napisy nagrobne, epigrafy (wiersze ryte na budowlach i przedmiotach użyt-kowych; Anonim tzw. Gall wplótł w prozę „Kroniki” (pisana w latach 1112-1116) poezję zróżni-cowaną gatunkowo i opartą na nowych zasadach wersyfikacji (oprócz antycznego metrum – leoniny, czyli heksametry z rymami na średniówce i na końcu, także wiersze rytmiczne oparte na akcencie wyrazowym, wyrównanie liczby zgłosek w wersach i na rymach); mistrz Win-centy tzw. Kadłubek w „Kronice” (pocz. XIII w.) zastosował dialog postaci alegorycznych wy-rażających żal po śmierci Kazimierza Sprawiedliwego (zm. 1194 r.); w XIII w. rozwija się liry-ka religijna poświęcona polskim świętym: św. Wojciechowi, św. Stanisławowi i św. Jadwidze Śląskiej; dominikanin Wincenty z Kielczy, autor „Gaude, mater Polonia”, został kanonizowany w 1253 r.; w XIV w. 8 utworów poświęconych polskim patronom, św. Pawłowi, św. Janowi, Męczennicy i Matce Boskiej, hymny, antyfony; dzieła poświęcone prognozom pogody, walce o władzę, przybyciu zakonników, traktaty dydaktyczno-satyryczne; więcej tematów świeckich pojawia się po 1400 r. (odnowienie Akademii Krakowskiej), także rozkwit liryki religijnej. - poezja polska – „Bogurodzica” ok. XIII w., wierszowane spolszczenia Dekalogu (XII/XIII w.), tropy rezurekcyjne „Krystus z martwych wstał je” XV w., pieśni pasyjne i maryjne XIV/XV w., zachowało się ok. 10 utworów sprzed XV w. o tematyce religijnej; kolędy, pieśni o świętych, utwory...