Zbigniew Raszewski, Krótka historia teatru polskiego, Warszawa 1977. I. Teatr staropolski – w państwie Piastów i Jagiellonów. od. XIII w. teatr ściśle obrzędowy, liturgiczny – łaciński, w Wielkanoc, słowa z Ewangelii, znalezienie pu-stego grobu, najstarsza instrukcja dotycząca gry scenicznej w X w. w Anglii, „gra” („ludus”), a nie „teatr”. - w Polsce kolebką kultury Kraków – księga z tekstem „Nawiedzenia grobu” („Visitatio sepul-chri”) z XIII w. - stopniowo w Wielki Piątek. - od XIV w. „Nawiedzenie grobu” także w mniejszych parafiach. - Jezus z ruchomymi ramionach. misterium i moralitet (od XIV w.). - poszerzenie tematyki i wyłączenie z liturgii. - języki „ludowe”. - początkowo grywano w kościołach, potem na cmentarzach i w innych miejscach. - teatr symultaniczny (wszystkie miejsca naraz, widoczne, wydarzenia ciągłe). - misteria – ludzie świeccy, głównie mieszczanie z pobożnych bractw. - „Historyja o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim” Mikołaja z Wilkowiecka – ok. 1580 r., od pogrzebu do zjawienia się w wieczerniku, wskazówki dotyczące kostiumu i gry. - moralitet – w centrum grzesznik; z osiągnięcia świetności na potępienie, „Każdy” (Everyman, Hecastus), 1539 r. teatr humanistów (od XVI w.). - obrządek pogański – konspiracja, potem protektorat papieża. - w Polsce od XVI w. przedstawienia antyczne – Jan Noskowski i Stanisław z Łowicza, opiekun Zygmunt I. - klasyczna łacina, wyszukany styl, rzymska retoryka, role kobiece grywali mężczyźni, zamk-nięte pomieszczenie, sztuczne oświetlenie. teatr świecki (od XV w.). - kuglarze, waganci, rimarii (XVI w.), teatrzyki lalek, cyrki, linoskoczkowie. - „Sąd Parysa, królewicza trojańskiego” – 1542 r., najstarszy świecki tekst dramatyczny po pol-sku, za pieniądze. II. W Rzeczypospolitej. tragedia i komedia. - „Odprawa posłów greckich” Kochanowskiego 1578 r. – wprowadzenie do renesansowej kul-tury teatralnej. - „Potrójny” Piotra Cieklińskiego, ok. 1595 r., komedia, z Plauta. - mecenat Jana Zamoyskiego. teatr królewski. - teatry publiczne, opera, dekoracje malowane, zmieniane w ciągu przedstawienia, periaktoi (graniastosłupy). - XVI/XVII w. teatr angielski – zawodowy aktor, bez masek, bez kurtyn. - Polska: opera dzięki Władysławowi IV, „komedia” = dramat, wśród wykonawców włoskich tak-że aktorki, np. Margherita Catanea. - przedstawienia okolicznościowe. komedia rybałtowska. - od najniższych warstw społecznych, nauczyciele wiejscy, biedni. - satyry, autoironia, obrazek z życia szkoły, wsi, miasteczka. kultura teatralna kraju (2. połowa XVI w.). - teatr szkolny – sztuki łacińskie, studenci (w repertuarze szkół...