MŁODA POLSKA: nazwę spopularyzował Artur Górski, w cyklu artykułów z 1898, w krakowskim czasopiśmie „Życie”. Inaczej modernizm, neoromantyzm (opisywanie części zjawisk epoki nawiązujących do romantyzmu).Od 1890-1918 (odzyskanie niepodległości). Kryzys prawdy, religii, etyki, estetyki, człowieka, języka FIN DE SIECLE (schyłek wieku), nastroje zwątpienia, pesymizmu; poczucie zgubienia DEKADENTYZM: przekonanie o zmierzchu kultury i cywilizacji, utrata wiary w prawdy moralne i filozoficzne, niemoc i brak woli działania w obliczu nadchodzącego końca wieku BOHEMA/CYGANERIA ARTYSTYCZNA: środowisko artystyczne demonstrujące pogardę dla norm społecznych (materialistyczny stosunek do życia) i estetycznych. Preferowało cygański styl życia-luźny, promujący indywidualizm, niezależność, fantazję, bunt przeciw konwenansom obyczajowym FILISTER: człowiek pozbawiony idei, pogardliwe określenie mieszczanina bez aspiracji KATASTROFIZM: nieuchronność zagłady współczesnego świata, kultury europejskiej i upadku człowieka SZTUKA DLA SZTUKI: sformułowane przez romantycznego poetę francuskiego-Victora Hugo, postulat nowej sztuki, wolnej od wszystkich zobowiązań społecznych, etycznych, po prostu ma być NIRWANA: termin z religii wschodu, w buddyzmie to najwyższy stan ducha, niebyt, uczucie szczęśliwości, wywołane uwolnieniem się od wszystkich cierpień świata CHŁOPOMANIA/LUDOMANIA: zafascynowanie witalnością i żywiołowością, kulturą chłopów. Oczarowanie życiem chłopów pozbawione świadomości ciężkiej pracy i trudnych warunków życia SPLEEN: depresja, stan przygnębienia, chandra EKSPREZJONIZM: kierunek w sztuce, w którym dzieło stanowił subiektywny wyraz przeżyć wewnętrznych twórcy SYMBOLIZM: kierunek artystyczny uznający za cel dotarcie do sfer niedostępnych racjonalnemu poznaniu i wyrażeniu tego co niewyrażalne, posługującym się symbolem jako głównym środkiem wyrazu IMPRESJONIZM: 1872: „Impresja. Wchód Słońca” -Claude Monet, opisywanie ulotnych stanów psychicznych, wrażeń, przeżyć, subiektywizowanie narracji, podkreślenie roli podświadomości, niewyraźne, rozmyte kształty IMPRESJONIZM LITERACKI: barwność widzenia-epitety złożone, muzycznośc, podmiotowość widzenia SECESJA: na zachodzie Europy: „art nouveau”, podkreślanie tego co płynne, ruchliwe, zmienne, kompozycje zmienności, zapisywanie egzystencjalnego niepokoju STYL ZAKOPIAŃSKI: polski modernistyczny, zapoczątkowany przez S. Witkiewicza, artysta czerpał inspiracje z ludowej architektury Podhala i z secesji, Willa pod Jedlami w Zakopanem HENRI BERGSON: świat poznajemy dzięki iluzji, a nie doświadczeniu, intelekt zafałszowuje...