Homer, Iliada, przeł. Kazimiera Jeżewska, oprac. Jerzy Łanowski, wyd. 13 nowe zupełnie, BN II 17, 1981. WSTĘP 1. Początek literatury europejskiej. - najstarszą z literatur Europy, grecką, otwierają „Iliada” i „Odyseja”. - tematy, mity i postaci z tych epopei weszły na stałe w świadomość kulturalną dużej części lu-dzkości. - dzieła w pełni rozwinięte, niepospolity kunszt poetycki, bogaty i barwny język, wielka skala środków artystycznych – zaskoczenie i paradoks. 2. Pytania zasadnicze. - kiedy i gdzie powstały poematy Homerowe? - w jakiej epoce rozgrywa się akcja „Iliady”? - realistyczna? - kim był autor? - forma ustna czy pisemna? - pierwsze dzieła literatury greckiej? - pokrewieństwa i związki z literaturą poza Grecją. I. Egea i Grecja. 1. Świat egejski. - ludność śródziemnomorska, pochodzenia małoazjatyckiego, docierająca na tereny później-szej Grecji, gdzieś między 4500 a 3000 p.n.e. mieszała się z ludnością miejscową. - pierwsze stulecia trzeciego tysiąclecia p.n.e. – rozwój i wzrost kultury kreteńskiej (minojskiej): - pismo hieroglificzne (nieodczytane) ok. 2400-2100. - pierwsze wielkie pałace 1850-1700. - drugie pałace – w Knossos i Phaisos 1700-1550. - Luwiowie na stałym lądzie 1900-1800 i na Krecie 1800. - pismo linearne A (nieodczytane) 1700-1600. - koniec największej świetności kultury minojskiej 1400. - zniszczenie pałacu w Knossos i koniec pisma linearnego A 1450-1400. - najazd Achajów na Kretę 1400-1300. - świetność Knossos i pismo linearne B (odczytane w 1953 r.). - najazd Dorów i upadek Knossos 1200-1100. - „greckie średniowiecze”. - okres mykeński na lądzie: najazd Achajów na Peloponez w latach 1600-1500; obronne grody mykeńskie, pismo linearne B. 2. Wschód. - handel Krety z Bliskim Wschodem. 3. Achajowie. - rozszerzenie panowania z Myken na cały ląd grecki 1400-1200. - zniszczenie Troi VII A. 4. Pierwsza faza kolonizacji. - upadek potęgi Achajów w XI wieku. - Jonowie z Peloponezu na Wybrzeże Azji Mniejszej; Eolowie na południe Azji Mniejszej; Doro-wie na wyspy. 5. Przedział czasu. - z „mroków greckiego średniowiecza” pierwsza wyłania się Jonia z bogatym Miletem. - na trzy wieki ucicha kolonizacja (XI – IX), rozwój cywilizacyjny. 6. Siedziby małoazjatyckich Greków. - Jonia z dwunastoma miastami: Milet, Myus, Priene nad Meandrem (dzis. Menderez), Efez u ujścia Kaystru (dzis. Küczük Menderez), Kolofon, Lebedos, Teos, Kladzomenaj, Erythraj i Fo-kaja (dzis. Gediz-czaj) oraz na wyspach Samos i Chios. - w Jonii można zaobserwować najstarszą formę helleńskiej państwowości, polis, czyli miasto-państwo, o ustroju arystokratycznym, rządzone...