Pierre Corneille * Jan Andrzej Morsztyn, Cyd albo Roderyk, wyd. Adam Karpiński i Adam Stepnowski, BPS 1999. WPROWADZENIE DO LEKTURY - Cyd-Roderyk – narodowy bohater Hiszpanii, awanturnicza postać z XI-wiecznych walk z Maurami na Półwyspie Iberyjskim. - Corneille w Paryżu, premiera ok. stycznia 1637 r., sukces tej tragikomedii, nobilitacja rodziny Corneille’a, krytyka niezadowolona, „spór o Cyda” rozstrzygnięty przez Akademię Francuską (Corneille uwolniony od zarzutu plagiatu, ale naruszył jedności czasu i reguły prawdopodo-bieństwa – Ksymena chce poślubić ojcobójcę), część poprawek dokonał sam Corneille. - w czasie sporu o Cyda Jan Andrzej Morsztyn odbywał podróż po Europie, czas tłumaczenia? wkład Ludwiki Marii w tłumaczenie?, ok. 1645-1661, przekład swobodny, ale wierny. - najpierw przetłumaczony tekst, potem napisany Prolog. - wystawienie wiosną 1662 r. podczas sejmu. TEKST - Prolog – wypowiedź Wisły, która jest dumna, że płynie w kraju silnym, scalonym, zwycięskim, w kraju rządzonym przez Kazimierza i Ludwikę. - Persony: - Dyjego i Roderyk. - Gomes i Ksymena. - Sankty – zakochany w Ksymenie. - Elwira – służąca Ksymeny. - Król kastylijski i Królewna. - Pacholę i ochmistrzyni Eleonora. - Aryjas i Alfons – dworzanie. - miejsce: Sewilla, miasto stołeczne Kastyliji. I. AKT. 1. scena - Ewira i Gomes mówią o zalotnikach Ksymeny – Roderyku i Don Sankcie, obaj są jej godni, z dobrych domów. 2. scena - Elwira mówi Ksymenie, że ojciec jej zgadza się na zaloty Roderyka. 3. scena - Królewna zeswatała Ksymenę i Roderyka, choć sama też go kocha, jednak on jest tylko prostym kawalerem, rozmawia o tym z Leonorą. 4. scena - Dyjego został marszałkiem na dworze króla, Gomes zarzuca mu, że na to nie zasłu-żył, że Dyjego zabrał Gomesowi stanowisko, biją się, Gomes grozi Dyjegowi. 5. scena - monolog Dyjega – jest wściekły, już nie chce ślubu Roderyka i Ksymeny. 6. scena - Dyjego żąda od Roderyka pomszczenia zniewagi Gomesa. 7. scena - monolog Roderyka – walka miłości i honoru, „Niesłychaną cierpię mękę. Równo mi-łość i honor każą sobie płacić, ten – mścić ojca – a tamta – kochanki nie tracić!”, zwycięża ho-nor, postanawia zemścić się za ojca, wstydzi się za wahanie. II. AKT. 1. scena - Gomes rozmawia z Aryjasem, żałuje swego wybuchu, król sie gniewa, ale Gomes nie chce przeprosić Dyjega. 2. scena - Roderyk rozmawia z Gomesem, grozi mu. 3. scena - Ksymenę pociesza Królewna, która oferuje swoją pomoc, Ksymena chce odwieść Roderyka od zemsty, ale obawia się, że on straci honor, Królewna proponuje zatrzymanie Roderyka w więzieniu. 4. scena - Pacholę donosi Królewnie i...