Hieronim Morsztyn, Światowa Rozkosz z Ochmistrzem swoim i ze dwunastą swych służebnych panien, wyd. Adam Karpiński, Warszawa 1995. WPROWADZENIE DO LEKTURY - Hieronim z Raciborska Morsztyn, fragmentaryczna biografia i twórczość, współcześni wypo-wiadali się o nim pochlebnie i często, m.in. Seweryn Bączalski w 1608 r. w „Przestrachu śmiertelnym”; Kasper Twardowski ok. 1617 r. w „Lekcjach Kupidynowych” („pierwszy śpiewak Wenery”); Stanisław Orzelski ok. 1623 r. w „Macaronica Marfodii Mądzikovii poetae approba-ti”; Szymon Starowolski; Jan Andrzej Morsztyn. - rodzina Morsztynów była arianami; matka Hieronima – Zuzanna, córka Jana Łaskiego, Hiero-nim ur. ok. 1580 r., wcześnie stracił rodziców, wychowywany przez wujka, Samuela Łaskiego (katolika), studia w jezuickiej szkole w Braniewie, prawdopodobnie przebywał na dworze, ok. 1623 r. Orzelski zanotował, że Hieronim jest „świeżo” zmarły. - pierwszy drukowany tekst Hieronima „Theses filozofskie” 1598 r. dedykowany Samuelowi Ła-skiemu, szkolna dysertacja z Braniewa, wszystkie informacje od autora (na ile prawdziwe?); „Światowa…” wydana w 1606 r., Hieronim zdobywa sławę i uznanie, pozostałe utwory zacho-wały się w rękopisach, to od niego pochodzi określenie „wiek rękopisów” (XVII w.); wypisy: „Fraszkorytmy albo zabawy pokojowe z ksiąg autora pewnego wyjęte” 1613 r., „Summarius wierszów Morsztyna, niegdy poety polskiego, przepisany” 2. połowa XVII w., fraszki, przekła-dy z „Heroid” Owidiusza, większe utwory epicko-romansowe: 1655 r. druk „Philomachia abo affektów gorącej miłości wyrażenie z kilku par obojej płci przykładów”. - „Światowa Rozkosz…” – utwór sumujący twórczość, wykazuje nowy kierunek poezji – królew-ski dwór Rozkoszy: Ochmistrz Dostatek i panny, z mapy rozkoszy ziemskich do „vanitas vani-tatum et omnia vanitas” , II część cyklu z motywem „śmierci niebłaganej”, zakończenie to em-blemat z mottem z Horacego „Mors ultima linea rerum” . TEKST - Do Czytelnika – autor tłumaczy się z błędów. - do Mikołaja Zenowica, dworzanina – o Epikurze, dedykacja z wyrażeniem nadziei na przyję-cie utworu. - Światowa Rozkosz: świat stworzony przez Boga, z Jego woli, „grzech” nie korzystać z jego dóbr, „Żal, ból i żaden smutek placu tu nie mają”, wygląd Rozkoszy: wesoła, w złotej szacie, strojna jak paw, pyszna (nie jest dla biednego), królowa świata tego, w orszaku Rozpusta, Wenus (sekretarka), Kupido. - Ochmistrz Dostatek: z siwą brodą, szafuje hojnie darami (klejnoty, majętności…). - Pompa: w karocy, nigdy nie chodzi pieszo, wokół niej zawsze tłum, otoczona złotem (chodzi w nim, sypia, jada, siada), jej herbem jest...