GUAM- Organizacja na rzecz Demokracji i Rozwoju Organizacja na Rzecz Demokracji i Rozwoju - regionalna organizacja międzynarodowa, zrzeszająca cztery państwa WNP: Gruzję, Ukrainę, Azerbejdżan i Mołdawię. Z inicjatywą utworzenia organizacji w regionie po raz pierwszy wystąpił były prezydent Gruzji Eduard Szewardnadze, który w roku 1994 podkreślił konieczność integracji krajów z regionu Azji Centralnej i Kaukazu ze światowym systemem ekonomicznym. Współpraca pomiędzy Gruzją, Azerbejdżanem, Ukrainą i Mołdawią rozpoczęła się w 1996 roku w Wiedniu, podczas konferencji poświęconej Traktatowi o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie. 10 października 1997 roku podczas szczytu Rady Europy w Strasburgu utworzono forum konsultacyjne – GUAM (skrót ten tworzyły pierwsze litery nazw państw tworzących forum). Wspomniane państwa wyraziły zainteresowanie rozwojem współpracy regionalnej w zakresie bezpieczeństwa, kontaktów ekonomicznych oraz kwestii politycznych. 24 kwietnia 1999 roku, podczas szczytu NATO/EAPC (Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa) w Waszyngtonie do GUAMu przystąpiło kolejne państwo – Uzbekistan, co pociągnęło za sobą zmianę nazwy na GUUAM. 6 września 2000 roku podczas szczytu ONZ w Nowym Jorku prezydenci państw wchodzących w skład GUUAM zadeklarowali intensyfikację współpracy. Wyrażać się ona miała zwoływaniem regularnych spotkań głów państw przynajmniej raz do roku oraz spotkań ministrów spraw zagranicznych dwa razy do roku. Ponadto zapowiedziano powołanie Komitetu Narodowych Koordynatorów, który miał odbywać sesje co kwartał. Zgodnie z założeniami poczynionymi 6 września 2000 roku, 7 czerwca następnego roku w Jałcie miał miejsce pierwszy szczyt głów państw wchodzących w skład GUUAM. Szczyt miał doniosłe znaczenie dla nadania ostatecznego kształtu i sformalizowania struktury. Podpisano w jego trakcie Kartę GUUAM, która zawierała cele i płaszczyzny współpracy państw członkowskich. Zapowiedziano stworzenie strefy wolnego handlu. Zgodnie z Kartą GUUAM przyjęto, że każde z państw będzie stało na czele prezydencji przez okres roku w porządku alfabetycznym. Na wniosek prezydenta Azerbejdżanu Jałta została ustanowiona stolicą organizacji. Kolejny szczyt miał miejsce 20 lipca 2002 roku w Jałcie, gdzie zdecydowano się na bardziej praktyczny wymiar współpracy. Podpisano Deklarację w sprawie Wspólnych Wysiłków na rzecz Zapewnienia Stabilności i Bezpieczeństwa w Regionie, w której podkreślono determinację krajów wchodzących w skład GUUAM w dążeniu do zapewnienia politycznej, prawnej i organizacyjnej podstawy dla nadchodzących wyzwań w postaci międzynarodowego...