Jan Andrzej Morsztyn, Wybór poezji, oprac. Wiktor Weintraub, BN I 257, 1988. WSTĘP I. Poeta baroku. - zastosowanie pojęcia „barok”. - Edward Porębowicz – nazwa stylu (niezwykła metaforyka, paradoksy, dowcipna puenta). - po I wojnie światowej uczeni niemieccy nowa epoka, między renesansem a Oświeceniem. - w Polsce głównie zasługi Romana Pollaka. II. Marino i marinizm. - niespokojny duch, najgłośniejsze dzieło „L’Adone” 1623 r., popularność, sława, zm. 1625 r., poemat hedonistyczny, liryki – 4 wydania, najpełniejsze 1615 r. „La lira”, akrobatyka języko-wa, brak głębszych przeżyć. - 1623 r. przekład „L’Adone” nieznanego Pomorzanina Piotra Kostki (żenująco nieudolny), do-piero Morsztyn dorównał oryginałowi. III. Życie Morsztyna. - Jan Andrzej Morsztyn 1621-1693 r., ojciec Andrzej, kalwin, Jan przeszedł na katolicyzm, wy-kształcenie Walerian Otwinowski (1571 – przed 1642). - tłumaczenie „Georgik” Wergiliusza i „Przemian” Owidiusza, 1638 r. podróż zagraniczna, dwo-rzanin Lubomirskich, poseł na sejm (sześciokrotny), od 1648 r. związany z dworem Władysła-wa IV, 1653 r. Jan Kazimierz – tytuł dworzanina królewskiego, powiernik Ludwiki Marii, 1659 r. ślub z dwórką królowej, Katarzyną Gordon, szybka kariera, 1668 r. podskarbi wielki koron-ny, polityka profrancuska, w opozycji królewskiej po śmierci Jana Kazimierza i za Michała Wiśniowieckiego. - w 1670 r. oskarżony o nadużycia, poparcie Sobieskiego, magnat, przywrócony do łask dworu i wpływów, król zbliżył się do polityki prohabsuburskiej, Morsztyn do opozycji (ostrej), 1678 r. obywatelstwo francuskie, 1679 r. sekretarz Ludwika XIV (przysięga wierności), tajna kores-pondencja królewska (Sobieskiego) dla Ludwika XIV, 1680 r. zakup ogromnych dóbr we Francji, 1683 r. oskarżenie o zdradę stanu, Morsztyn wyjechał, zmarł w 1693 r. IV. Twórczość. Epika i dramaty Morsztyna. - do 1662 r. (wystawienie „Cyda” Corneille’a), potem okolicznościowe wiersze. - poezja dworska, nie polityczna (panegiryk dla Ludwiki Marii w „Psyche”), aura gry miłosnej. - przekład-adaptacja „Psyche” z Lucjana, Apulejusza, Marina, pieśń Marina z „L’Adone (Kupido o swojej miłości do Psyche). - utwór dramatyczny „Amintas” z Tassa (1573 r.), polski przed 1651 r., apoteoza zmysłowej mi-łości, błędy i nieudolności przy przekładzie. - „Cyd albo Roderyk”, wystawiony w 1660 r. w Zamościu u Jana Zamoyskiego (Sobiepana) w Zamościu, pierwszy przekład z francuskiego, stosunkowo wierny, Corneille – precyzja słowa, 1662 r. przed królem + „Prolog” – Wisła składa hołd parze królewskiej. V. Twórczość liryczna. - najbardziej reprezentatywne – 210 wierszy z dwóch...