Józef Bartłomiej Zimorowic, Sielanki nowe ruskie, oprac. Ludwika Szczerbicka-Ślęk, BN I 287, 1999. WSTĘP I. Burmistrz i historiograf Lwowa. - żył w latach 1597-1677. - z rodziny rzemieślniczej, ojciec kamieniarz, 1624 r. status obywatela miejskiego (dostęp do urzędów), zmiana nazwiska, ślub z Katarzyną Duchnicówną, 1640 r. prowadzenie kancelarii miejskiej, od 1648 r. rajca Lwowa, kilkakrotnie był burmistrzem, 1653 r. śmierć zony, potem żenił się kilkakrotnie, zmarł, 3 dzieci, w tym syn, Jan, zmarł. - brak nobilitacji, protekcji wpływowych możnowładców, epitafia i mowy, interesował się historią Lwowa. II. Wczesna twórczość (lata 20. XVII wieku). - „Żywot Kozaków Lisowskich” 1620 r. - „Testament luterski żartownie napisany” oraz „Pamiątka wojny tureckiej” 1623 r. III. Twórczość religijna (lata 30. – 40.). - męka Chrystusa – „Ecce Deus, ecce homo” 1633 r. - Boże Narodzenie – pieśni łacińskie „Jezus, Maria, Joseph” 1640. - nurt idylliczny i doloryczny. IV. Sielanki. 1. Dzieje tekstu. - „Sielanki” ukazały się w Krakowie w 1663 r., z imieniem brata autora, Szymona (zm. 1629 r.) - w 1654 r. ukazały się „Roksolanki to jest ruskie panny” także pod imieniem Szymona. - wydanie „Sielanek” – 10 rocznica śmierci Katarzyny Duchnicówny; wydanie „Roksolanek” – rok po śmierci Katarzyny i 25 lat po śmierci Szymona. 2. Dzieje gatunku. - rozwój sielanki w nowożytnych literaturach europejskich od renesansu. - poeci włoscy, m.in. Jakub Sannazaro („Arkadia” i „Eklogi rybackie”) i Torquato Tasso („Amin-tas”). - ze starożytności Teokryt (III w. p.n.e.) – bukoliki, oraz Wergiliusz. - nazwę „sielanka” wprowadził do literatury Szymon Szymonowic, publikując w 1614 r. cykl pt. „Sielanki”, wcześniejsza nazwa „skotopaska” – Jan Kochanowski, Grzegorz Porębski. - rozwój sielanki w Polsce od połowy XVI wieku: Grzegorz z Sambora i Jan Kochanowski („Pieśń świętojańska o sobótce”). - Zimorowic wskazał Szymonowica jako wzór swojego cyklu. 3. Podstawowe odmiany sielanek Zimorowica. - rozmowa starego pasterza z młodszym: I, II, VI, XII, XV, XVI. - popisy śpiewacze: I. - obrządek weselny: IV, VIII. - obrządek żałobny: V, VII, XI, XVII. - pozostałe to epickie monologi: III, IX, X, XIII, XIV. 4. „Swe kąty chciałem odrysować pieniem”. - poprzedzający wiersz wstępny „Obmowa”. - opis swojego domu, okolic (Lwów), autowizerunek poety, portret Katarzyny (żyjącej – Pneu-mancja – i ukochanej – Filorety), portret Szymona. - rozpacz po śmierci żony i brata, pogodzenie po śmierci dzieci. 5. Dwa rodzaje pobożności. - religijność starego pasterza (relacja Bóg-człowiek, brak stałego wyznania) a dewocja...