Wacław Potocki, Wiersze wybrane, oprac. Stanisław Grzeszczuk, wstęp Janusz Gruchała, wyd. 3 zm, BN I 19, 1992. WSTĘP 1. Prolegomena - wiele utworów pozostaje jeszcze w rękopisach, opinia o twórczości P. „na wyrost”, najpłodniej-szy poeta baroku, najczęściej podaje się 300 000 wierszy, brak stosownych wydań spuścizny P. i opracowań, 2. Ziemiański żywot. - z ariańskiej rodziny szlacheckiej herbu Szreniawa w ziemi bieckiej, trzeci syn Zofii z Przypkow-skich i Adama P., brat matki, Samuel Przypkowski, przywódca ideologiczny zboru i poeta, ur. w ppierwszej połowie lat dwudziestych XVII w., staranne wykształcenie, służba żołnierska (być może brał udział w kampanii na Ukrainie przeciw zbuntowanym Kozakom), w 1646 podział spadku po ojcu między trzech braci: Jana, Jerzego i Wacława, opieka nad matką, ślub w 1648 z Katarzyną, dzieci: Stefan (1651), Zofia (1655) i Jerzy (1661), bitwa pod Beresteczkiem 1651. - 1658 zmiana wyznania P., żona pozostała arianką, liczne urzędy świadczące o szacunku, jakim go darzono: sędzia skarbowy województwa krakowskiego, podstarości i sędzia grodzki, 1669 ślub córki z Janem Lipskim, dzielnym żołnierzem i pułkownikiem Rzeczypospolitej, 1678 pod-czaszy krakowski, - 1673 śmierć Stefana podczas wyprawy chocimskiej, 1676 śmierć Zofii, 1681 ślub Jerzego i skandal (Jerzy zabił swojego szwagra), rozczarowanie Janem Kazimie-rzem, 1681 śmierć naj-starszego brata, Jana, 1682 śmierć ukochanego zięcia, Lipskiego, 1685 śmierć żony (40 lat małżeństwa), 1687 śmierć drugiego brata, Jerzego, 1691 śmierć syna, Jerzego, P. zaopiekowa-ła się synowa, żona Jerzego, Aleksandra, która zamieszkała z nim wraz z dwójką wnuków P., zm. 1696, pochowany w Bieczu, grób nie zachował się. 3. Dorobek poety. - okres ariański: pierwsze wiersze 1644-1648, Pojedynek rycerza chrześcijańskiego z E. z Rotter-damu „Podręcznik żołnierza Chrystusowego”, Tydzień stworzenia świata, Pan bóg dobry, czło-wiek zły we wszystkich drogach swoich – skrócone dzieje zbawienia od grzechu pierwszych lu-dzi do wizji nowego Jeruzalem (z Apokalipsy), Rozkosz światowa i Rozkosz duchowa – parafra-za utworu H. Morsztyna, częściowo niezachowane pieśni religijne, dwa romanse wierszowane: Judyta i Wirginia panna, z rzymskiej historii wyjęta, dwa utwory historyczne: Katalog monar-chów i królów polskich (od Lecha do Jana Kazimierza) oraz Pokosz gliniański (z czasów Ludwi-ka Węgierskiego, walka szlachty o swoje prawa). - 1660-1670: przeróbka ariańskich wierszy religijnych na katolickie, romanse: Syloret, Lidia i dwie nowelki wierszowane, przekład Argenidy Johna Barclaya, Transakcja wojny chocimskiej,...