Każdy z nas w życiu codziennym spotyka się z takimi czynami, które zakłócają ład społeczny i z takimi zachowaniami, które nie są szczególnie użyteczne i pożądane.

Według prawa polskiego przestępczość jest to ,, czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia albo występek, przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy’’.

Nieletnim natomiast według ustawy jest osoba, która nie ukończyła osiemnastego roku życia jeśli postępowanie dotyczy zapobiegania i zwalczania demoralizacji oraz osoba, która dopuściła się czynu karalnego po ukończeniu trzynastego, a przed ukończeniem siedemnastego roku życia.

Przestępczość wśród nieletnich to niepokojące zjawisko zarówno w Polsce jak i na świecie. Coraz częściej z telewizji, radia czy gazet dowiadujemy się o popełnieniu przestępstwa przez osobę nieletnią. Najbardziej niepokojącym faktem jest, że są to coraz częściej przestępstwa zagrażające życiu i zdrowiu innych ludzi. Według statystyk z 2011 roku w Polsce udział nieletnich w przestępczości wyniósł 8,7%, a więc 101 026 czynów karalnych popełnionych przez nieletnich. Z roku na rok wskaźnik popełnianych przez nieletnich przestępstw wzrasta. Natomiast statystyki pokazują, że najczęściej popełnianymi przestępstwami wśród nieletnich sprawców są kradzieże rozbójnicze, rozboje, wymuszenia, kradzieże z włamaniem, pobicia, a także bójki. Najbardziej rażące jest jednak odnotowywanie zabójstw popełnianych przez tak młodych sprawców.

Problem przestępczości nieletnich stanowi podmiot wielu badań naukowych prowadzonych również w Polsce. Walka z niekorzystnymi zjawiskami społecznymi do których zaliczamy przestępczość i demoralizację nieletnich wymaga wnikliwego poznania czynników rodzących dane zjawiska. Przyczyny przestępczości nieletnich można podzielić na dwie grupy. Pierwsza skupia się na czynnikach dotyczących bezpośrednio osoby nieletniego tj. biologicznych, psychologicznych, a także natury fizjologicznej. Natomiast drugą grupę stanowią czynniki występujące w otoczeniu nieletniego. Zaliczamy do nich wszelkie zjawiska socjologiczne, psychologiczne, socjalne, światopoglądowe oraz wychowawcze, które ogólnie możemy nazwać uwarunkowaniami społecznymi.

Amerykański psycholog John Dollard źródeł przestępczości nieletnich poszukuje w stanach agresji i frustracji. Uważał on, że człowiek nie mogący zaspokoić swoich potrzeb często popada we frustrację, a co za tym idzie w agresję. Stany te natomiast występują bardzo często w okresie dorastania. Agresja wśród nieletnich przyjmuje różne postacie. Nieradzący sobie z problemami posuwają się do najróżniejszych czynów, począwszy od demolowania obiektów, przez dręczenie zwierząt aż po bójki. Innym przejawem jest ucieczka od czynnika powodującego frustrację tj. ucieczki z domu, wagary, a także próby samobójcze. Przyczyną występowania frustracji i idącej za nią agresji jest słaba psychika oraz słaba odporność na stres.

Bardzo ważną rolę odgrywa tu także otoczenie młodych ludzi i środowisko w jakim się wychowują. Najważniejszą rolę pełni tu podstawowa komórka społeczna jaką jest rodzina. To w tym środowisku człowiek kształtuje w sobie najbardziej istotne cechy, zachowania i przyzwyczajenia. To właśnie od najbliższej rodziny czerpiemy podstawowe wzorce etyczne i moralne, wśród najbliższych nam ludzi kształtujemy swój charakter i priorytety. Trudno sobie wyobrazić jak bardzo te ideały potrafią być same w sobie „zepsute” i gorszące. Występowanie takich zjawisk jak alkoholizm i narkomania, prostytucja, popełnianie przestępstw czy agresja w najbliższym środowisku młodego człowieka ma ogromny wpływ na kształtowanie jego osobowości. Takie zaburzenia odnoszące się głównie do nieprawidłowych relacji między członkami rodziny literatura określa jako „dysfunkcjonalność rodziny”. Młody człowiek stykając się z takimi zjawiskami w życiu codziennym kształtuje swoją psychikę co w konsekwencji może doprowadzić do naśladowania tych aspołecznych zachowań. Tak samo ważne są metody wychowawcze, które nie rzadko są nie odpowiednie albo w ogóle ich nie ma.

Szkoła i grupy rówieśnicze są kolejną po rodzinie „instytucją” społeczną w której wychowuje się człowiek. Z tego środowiska również obserwując zachowania innych i często widząc obojętność otoczenia na występowanie danych zjawisk młodzież czerpie wzorce postępowania. Środowisko szkolne jest nieoderwalnie związane z indywidualnymi cechami osobowości młodych ludzi. Przykładowo niezadowolenie z wyników nauki w szkole może powodować niekorzystne dla psychiki konflikty zarówno z nauczycielami jak i rodzicami. Słaba psychicznie osoba zacznie wagarować i uciekać od tych problemów, a chęć odreagowania może przyjmować wówczas różnego rodzaju negatywne zachowania realizowane niekoniecznie w odpowiednim towarzystwie. Równie ważny wpływ na zachowania nieletnich mają grupy rówieśnicze. Nie zawsze jest to negatywny wpływ,

ale grupa o nieodpowiednim towarzystwie dla młodego człowieka może okazać się bardzo złym wyborem. Chęć zaimponowania innym i namawianie do robienia rzeczy nieodpowiednich tylko po to, aby być zaakceptowanym przez towarzystwo może mieć bardzo niekorzystny wpływ na psychikę młodego człowieka i jego późniejsze zachowanie.

Ustawa o postępowaniu z nieletnimi określa działania jakie podejmowane zostają w przypadku, gdy nieletni wykazuje przejawy demoralizacji lub dopuści się czynu karalnego. Każde podjęte wobec nieletniego działanie ma na uwadze jego dobro i kieruje się osiągnięciem korzystnych zmian w jego osobowości i postępowaniu. Wobec takiej osoby może być zastosowany środek wychowawczy, albo umieszczenie w zakładzie poprawczym. Odpowiednie orzeczenie o nałożeniu kary wydaje sąd rodzinny.

Rozmiar przestępczości nieletnich z roku na rok rośnie. Być może, dlatego że ludzie nie są odpowiednio informowani o takich incydentach i w wielu przypadkach popełniania czynów karalnych brak jest reakcji otoczenia. Każdy taki czyn ma swój konkretny powód, a społeczeństwo powinno robić wszystko, aby zapobiegać występowaniu takich powodów