W Polskiej tradycji literackiej utrwaliły się gł. gatunki pochodzenia antycznego – ponieważ poezja polska zaczęła się kształtować na wielką skalę w epoce renesansu (okresu wzmożonego zainteresowania literaturą starożytną, gdzie starożytne formy traktowano jako utwory o wysokiej randze artystycznej, ich przeniesienie do literatury polskiego renesansu było próbą włączenia się w literaturę ogólnoeuropejską). Należy pamiętać, że antyczne formy wypowiedzi wpierw pojawiły się w twórczości łacińskiej, później w j. polskim. W kontynuowaniu gatunków lirycznych tradycji antycznej, początkowo żywa była zasada podziału utworów lirycznych na dwie grupy ze względu na rozróżnienie stylu wysokiego i stylu niskiego -Styl wysoki – (hymn, oda, elegia) utwory, które dotyczyły kultu bogów, ważnych wydarzeń i postaci historycznych, życia religijnego i politycznego, filozoficznego. Utwory te w przeciwieństwie do utworów o niskim stylu, charakteryzowały się większym rozmiarem np. hymny pisane były heksametrami., W Polsce pominięto tę zasadę, rozwój języka i wiersza polskiego nie był wystarczający. Gatunki ściśle liryczne Hymn – utwór o charakterze uroczystym, rodzaj modlitwy pochwalnej. Tematyka religijna, patriotyczna; w przeciwieństwie do ody nie podejmują tematów dot. indywidualnych, poszczególnych idei. W hymnie występuje podmiot zbiorowy. W Polsce np. Kochanowski Hymn Pieśń XXV Czego chcesz od nas Panie, za twe hojne dary. Z czasem hymn rozluźniał swoją tematykę ściśle religijną, kultową i zaczynał poruszać tematykę filozoficzną, egzystencję człowieka i świata np. hymny Kasprowicza. Podział hymnów w starożytnej Grecji: peany (związane z kultem Apollina) i dytyramby (z kultem Dionizosa). Elegia (pierwotnie należała do meliki) – utwór wierszowany, wykonywany przy wtórze fletu, melancholijny. W literaturze rzymskiej elegia gł. dot. treści miłosnych. Polskie odmiany elegii: miłosna (Kochanowski), autobiograficzna (Janicki), patriotyczna (Karpiński). W poezji XXw. Elegią określaną utwory o pewnym tonie emocjonalnym, medytacyjnym (Iwaszakiewicz), a nie utwory o pewnej strukturze gatunkowej. Oda – pierwowzór stworzył starogrecki Pindar (pisał na część zwycięzców olimpijskich). Rozwój w epoce klasycyzmu we Francji. Utwór uroczysty, patetyczny, pochwalny, opiewający wzniosłą ideą, wielki czyn znakomitego człowieka. Czyli oda od hymnu różni się przedmiotem – zasadniczym tematem ody nie jest Bóg, lecz postaci i czyny wielkich ludzi. W odzie występuje morał - funkcja retoryczna. Cechy ody ustalił w Sztuce Poetyckiej Boileau – wg niego oda to „nieporządek liryczny”. „Nieporządek”...