Franciszek Zabłocki, Fircyk w zalotach, oprac. Janina Pawłowiczowa, wyd. 3, BN I 176, 1986. WSTĘP I. Autor „Fircyka w zalotach”. - 1780-1781 lata przełomu w życiu i twórczości Zabłockiego 10 komedii, kilkanaście utwo-rów panegirycznych. - ur. 1752, wykształcony, ubogi, szlachcic, dwór w Ciechanowie. - ok. 1773 r. do Warszawy, Adam Naruszewicz wydał „Pieśni Horacjusza przekładania róż-nych”, m.in. kilka Zabłockiego. - 1774 r. protokolista Komisji Edukacji Narodowej, publikacje w „Zabawach Przyjemnych i Po-żytecznych”, mecenat Adama Kazimierza Czartoryskiego, ok. 1776 r. stosunki rozluźniają się. - przyjaźń z Kniaźninem utwory o warszawskich rozrywkach, informacja o krótkim małżeń-stwie Zabłockiego z aktorką, zmarła w 1779 r. w połogu. - pragnienie sławy. - satyry i paszkwile polityczne w czasie Sejmu Wielkiego, wojsko, w 1795 r. do Rzymu, teologia i medycyna, święcenia kapłańskie, powrót do kraju, Góra pod Puławami, opieka nad obłąka-nym Kniaźninem, Końskowola, zm. 1821. II. Komedia Zabłockiego „Fircyk w zalotach”. - prapremiera 16 czerwca 1781 r. w Warszawie, wcześniej sztuka prezentowana na obiedzie czwartkowym, druk u Grölla. - Zabłocki w 1780 r. otrzymał od króla medal Merentibus. - podzielone zdania badaczy, czy sztuka jest oryginałem, czy przeróbką. - różne interpretacje. III. „Fircyk w zalotach” a „Petit – maitre” Romagnesiego. - „La Petit – maitre amoureux” Jean Antoine Romagnesiego; autor: 1690-1742, aktor, parodie utworów francuskich poetów, schematyzm, afektacja, specyficzny język komedia dell’arte: „zadufany w sobie łowca serc spotyka zadufaną w cnocie dewotkę”. - 40 % z tekstu francuskiego, sztuka gruntownie przerobiona, bez zmian: postaci, podział na akty i sceny, intryga; dodane: liczne dowcipy słowne, duża niezależność postaci językowej, ożywienie postaci, szybsze tempo. IV. Fircyk – typowa postać epoki. - pojawił się już u Bohomolca, także w „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach” Krasickie-go. - fircyk – modny kawaler, wciąż zmieniający pozy, żartowniś. V. Charakterystyka postaci komedii Zabłockiego. - nie zdobył uznania „mężów uczonych”. - Aryst – karciarz, pijak, kawaler salonowy, kiedyś był fircykiem i teraz boi się, żeby Fircyk nie zbałamucił mu żony, udaje człowieka surowych zasad, hałaśliwy, gbur, gwałtownik, rozsądek, ironia, zjadliwość. - Podstolina – histeryczka, hipokrytka, trzeźwa, egzaltowana, kobieca. - Świstak – wesoły, dowcipny, obyty w świecie. - Pustak – chłopek-roztropek. - Klarysa – dowcip, rozsądek, uśmiech, ostrość, ironia. VI. Język i styl „Fircyka w zalotach”. - 1646 wersów, 13-zgłoskowiec, rymy...