W III części "Dziadów" Adam Mickiewicz zwraca uwagę przede wszystkim na cierpieniach młodych Polaków oraz na sposób w jaki są oni traktowani przez zaborców. Utwór ten został napisany w czasie, gdy Polska znajdowała się pod zaborami rosyjskimi. Jego akcja również toczy się podczas tych zaborów, dlatego autor mógł doskonale przedstawić problem despotyzmu, który był widoczny w tamtym okresie. Scena pt. "Sen Senatora" jest świetnym przykładem na o jak bezwzględnie można podporządkować sobie ludzi, nie zwracając uwagi na ich uczucia, pozbawiając ich prawa wyrażania własnych poglądów i nakazując im całkowite posłuszeństwo. Akcja tej sceny toczy się w sypialni Senatora i jak wskazuje nazwa, jest w niej przedstawiony sen Nowosilcowa. Senator, który jest głównym bohaterem tej sceny to wierny sługa cara. Przyjechał on z Warszawy do Wilna, w celu wykrycia jakiegoś spisu przeciwko carowi. W ostatnim czasie Senator był u niego w niełasce, więc chciał zrobić na nim dobre wrażenie, gdyż jest on człowiekiem bardzo pysznym i łasym na pochwały. Na samym początku snu Nowosilcow dostaje wiadomość od samego cara oraz 100 tys. rubli i order. Jest on bardzo zadowolony i dumny z siebie. Głównie cieszy się z tego, że inni będą mu zazdrościć, a nie z samej nagrody. Gdy wszyscy kłaniają się mu, czuje on ich nienawiść i zazdrość. Wie, że wszyscy się go boją. To, że car ofiarował mu tak cenną nagrodę jest dla niego niezmiernie ważne. Przede wszystkim chce on pokazać innym swoją siłę i to, że jest lepszy o nich. To wydarzenie jest prawdopodobnie najpiękniejszą chwilą w życiu Senatora. O swoich uczuciach mówi " O rozkoszy! Umieram, z rozkoszy umieram". W dalszej części sceny, do salonu wchodzi cesarz, który złowrogo spojrzał na Senatora. Nowosilcow czuje się poniżony. najbardziej jest on przejęty tym, że wszyscy się od niego odwrócili i nikt już nie okazuje mu szacunku. Senatorowi wydaje się, że umiera, tym razem jednak nie z dumy lecz ze wstydu i upokorzenia. Jest on typem człowieka, który wymaga ciągłych pochwał od innych. Chce być najlepszy, chce żeby wszyscy go szanowali, a on najchętniej patrzyłby na nich z góry. jednak obecnie to on jest w niełasce u cara. Wszyscy szydzą i naśmiewają się z niego. W tym fragmencie utworu widać jak wielki wpływ ma car na uczucia takich ludzi jak Nowosilcow. jego terror i całkowita władza nad ludźmi doprowadziła do tego, że całe ich życie jest uzależnione od niego. Są oni zapatrzeni w cara i nie są w stanie mu się sprzeciwić. Najgorsze jest jednak to, że nie mają oni nawet własnego zdania, gdyż wszystko, co powie car, jest dla nich świętością....