I. Wstęp Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 roku w Królestwie Polskim oraz 1 lutego 1863 roku w byłym Wielkim Księstwie Litewskim. Było to największe powstanie narodowe wymierzone przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Pomimo wstępnych powodzeń zakończyło się porażką powstańców. Królestwo Polskie oraz Litwa okryły się żałobą. Wydarzenia te wywarły duży wpływ na literaturę XIX i XX wieku. Powstanie wybuchło w mało sprzyjających warunkach: Królestwo Polskie było nieodpowiednio przygotowane do działań zbrojnych, Imperium Rosyjskie miało przewagę nad naszym krajem zarówno ze względu na zasoby w uzbrojeniu, jak i na doświadczenie w walkach. Brak porozumienia oraz współpracy pomiędzy dowódcami, jak i samymi powstańcami miał negatywny wpływ na przebieg powstania. Kolejną przyczyną niepowodzeń podczas powstańczych walk była mała liczebność chłopów, która brała udział w konflikcie. Klęska poniesiona przez powstańców podczas powstania styczniowego wywarła znaczący wpływa na ówczesne młode pokolenie. Przestali oni wierzyć w idee poetów romantycznych. Autorzy w swych dziełach literackich gloryfikowali powstańców, ale również wskazywali na błędy przez nich popełnione. II. Rozwinięcie Nowela Omyłka Bolesława Prusa to historia przedstawiona z perspektywy małego chłopca w przeddzień wybuchu i w trakcie powstania styczniowego. Opisywana rzeczywistość jest z perspektywy dziecka, które do końca nie rozumie co i dlaczego się dzieje w miasteczku, w którym mieszka wraz z matką i bratem. Starszy syn przedwcześnie owdowiałej kobiety jest studentem medycyny w Warszawie. W momencie wybuchu powstania postanawia wziąć czynny udział w walkach. W okolicy miasteczka dochodzi do bitwy powstańczej w wyniku, której zostaje ranny. Do domu przynosi go sąsiad uznawany przez mieszkańców za szpiega. W domu obecna jest matka, Antek i nauczyciel chłopca, który zaczyna krytykować postawę sąsiada. Podczas wymiany zdań pomiędzy mężczyznami okazuję się, że zarzuty są bezpodstawne, gdyż nie jest on zdrajcą. Został nazwany szpiegiem, ponieważ nie wierzył w powodzenie powstania. Sam walczył w powstaniu listopadowym i z doświadczenia wiedział, że aby podjąć walkę należy się do niej odpowiednio przygotować, a powstańcy byli niezorganizowani. Podjęli chaotyczną walkę, licząc na pomoc państw zachodnich, która nie nadeszła. Nauczyciel i matka przyznali rację rozmówcy i postanowili naprawić wyrządzoną krzywdę ofiarując pomoc. Niestety nie udało się to, ponieważ miejscowy kasjer wydał ów „szpiega” powstańcom jako zdrajcę, przez którego powstanie nie powiodło się. Antek jako siedmioletnie dziecko był...