Ignacy Krasicki, Wybór liryków, oprac. Sante Graciotti, BN I 252, 1985. WSTĘP I. Liryka w Europie w wieku XVIII. - w wielu państwach – proza: - racjonalizm kartezjański i klasycystyczny XVII wieku. - nowy oświeceniowy racjonalizm. - traktaty polityczne i obyczajowe, powieści podróżnicze i utopijne fantazje, „Sztuka poetycka” Boileau, inspiracja pastersko-arkadyjska, uczuciowość, sentymentalizm. - Włochy – liryka, Hiszpania – upadek po Lope de Vega, Calderone… - angielski teatr Szekspira. II. Liryka w Polsce wieku XVIII. - odrodzenie po epoce saskiej, inspiracja wiejsko-bukoliczna. - prądy: - klasycystyczny. - arkadyjsko-sentymentalno-rorokowy. - poezja Drużbackiej, Rzewuskiego. III. Liryczny świat Krasickiego. - największy poeta klasycystyczny, literatura obyczajowa, społeczna. - serce, intelekt, mityzacja – niewielkie zdolności narratorskie, „moralnie zaangażowany”, piękno przyrody, arkadyzm, stoicko-epikurejski ideał życia w osamotnieniu, świadomość utopijna (możliwość przeniesienia fikcji w rzeczywistość), poetyckość poezji moralistycznej, poezja służebna wobec rozumu, liryczna medytacja nad życiem, triumf intelektu. TEKST A. Wiersze różne – Dmochowski, 51 utworów, II tom „Dzieł” Krasickiego, 1803-1804; charakter liryczno-okolicznościowy, poezje ulotne, niedostatki. - Pieśń – kompozycja młodzieńcza, prośba o pożywienie dla kmiotków. - Noc – utwór niedokończony, pochwała Boga, „Ty wszystko, ja niczym”. - [Święta miłości kochanej ojczyzny] – z „myszeidy”, p. IX, 33-40. - Powązki – dla Izabeli Czartoryskiej, rozkoszny gaik, „miejsce wdzięku, pieszczoty, spoczynku, ochłody”, 4 zwrotki, 4 razy „nie masz nad Powązki”. - [Gdybym ja był Szwajcarem] – narodowe charaktery, „Niedobrze być nierządnym, słabym mizerakiem,/ Prawda, jednak mi miło mówić, żem Polakiem”. - [Zatrudnionemu szczęśliwością kraju] – fraszka, dla króla. - [Panie Antoni, jużeśmy tez starzy] – do brata, lepiej być małym niż królem i prymasem. - Do pana Jędrzeja – kiedyś było lepiej, „Kradli jak dzisiaj, ale nie tak jawnie”. - Osobność – do spokojnego kąta. - Nadgrobek chłopa – uciemiężony. - Do pana Michała – każdy ma jakąś wadę. - Do… - tonący żeglarz i bezpieczny na brzegu chłop. - Pszczoły – ideał mierności, zachwyt dla natury, baśniowość. - Do… - patriotyzm, starzec płacze, ojczyzna zginęła, „milsza śmierć wolna niż życie w kajdanach”. - [Wpośród okropnej zaciszy] – „Mało nam, ale wystarczy”. - Do księdza plebana – „Można przestać na małym”, „Ów głupi, co świat posiadł, a posiadłszy płacze,/ bo już nie miał co posiąść”. - Nowy Rok – „Nie jest człowieka, co jest doskonałe”. -...