Zdzisław Libera, Poezja polska XVIII wieku, Warszawa 1976. I. Poezja czasów saskich. - w dziejach literatury polskiej XVIII wieku możemy wyróżnić co najmniej dwa odrębne etapy. Pierwszy z nich przypada na tzw. czasy saskie i uchodzi przynajmniej w pierwszych swych trzydziestu, czterdziestu latach, za okres upadku i zacofania kulturalnego, drugi zaś obejmu-jący częściowo lata panowania Augusta III, a przede wszystkim Stanisława Poniatowskiego. Zwykło się dziś mówić o latach 40. i 50. XVIII wieku jako o „świcie nowych idei” albo wczes-nym Oświeceniu, a o latach późniejszych jako o dobie stanisławowskiej lub Oświeceniu doj-rzałym. - Poezja, o której będzie mowa dalej, w XVIII wieku nazywana była rymotwórstwem albo wier-szopistwem. Poezja pierwszej połowy stulecia pozostaje jeszcze pod wyraźnymi wpływami stylu barokowego, ale jest to już barok schyłkowy, ujawniający cechy skostnienia i degenera-cji. POEZJA RELIGIJNA 1. Piotr Franciszek Alojzy Łoski – ok. 1661-1728. - wychowanek szkoły pijarów, później sędzia grodzki w Warszawie. - raczej nieporadność artystyczna, dziwaczne obrazy, brak głębszej treści ideowej. - twórca poematu religijnego pt. „Dźwięk na wdzięk Opatrzności Boskiej” (1727) – opis nieba, święci w scenach batalistycznych; fragm. głos I i X. - zbiór fraszek czy epigramatów pt. „Lutnia rozstrojona” – głównie satyryczne, mało dowcipne; „Przestroga”, „Na dojrzałe frukty światowe” – zielone owoce niedobre. 2. Wojciech Stanisław Chróściński – ok. 1665-1722. - uszlachcony mieszczanin, sekretarz królewski i kierownik kancelarii Jana III Sobieskiego. - utwory, które znalazły się w XVII wieku: „Trąba wiekopomnej sławy i pamięci… Jana III” oraz „Lament strapionej ojczyzny…”. - głównie wiersze religijne, np. „Krótki zbiór duchownych zabaw” (wyd. 1710). - „Józef do Egiptu od braci przedany (wyd. 1745) – pieśń I o dziejach Jakuba, Lei i Racheli. - „Wiersz ofierny Najświętszej Pannie Maryjej na Piasku w Krakowie” (napisany z okazji budo-wy kościoła Matki Boskiej) – barokowa poezja, erudycja polityczno-historyczna, refleksja nad dziejami: od ofiar składanych Marsowi do czci Matki Boskiej. 3. Karol Mikołaj Juniewicz – 1. połowa XVIII wieku. - sekretarz prowincji polskiej zgromadzenia paulinów. - w 1731 r. wydał „Refleksje duchowne na mądry króla Salomona sentyment”, w którym do gło-su dochodzą motywy religijne; motyw świata i marności rzeczy doczesnych, sława ludzka przemija, los ludzki zmienny. 4. Adam Michał Kępski – 1. połowa XVIII wieku. - zbieracz pieśni ludowych, sekretarz laski wielkiej koronnej za czasów marszałka Franciszka Bielińskiego. - w...