Laurence Sterne, Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy, przeł. Agnieszka Glinczanka, oprac. Zofia Sinko, BN II, 174, 1973. WSTĘP I. Życie i czasy Laurence’a Sterne’a. - ur. 1713 r. w Irlandii Północnej, ojciec szlachcic, wojskowy, biedny; 1723 r. do szkoły średniej w pobliżu Halifaxu; 1733 r. studia w Jesus College w Cambridge, 1736 r. tytuł „bachelor of arts”, 1737 r. diakon, 1738 r. święcenia kapłańskie, probostwo w miejscowości Sutton – in – the – Forest w pobliżu Yorku, 1740 r, tytuł „masters of arts”. - działalność polityczna (pisarz wigów), złośliwe artykuły i pamflety przeciwko torysom, którzy jednak wygrali wybory, 1750 r. usunięcie się do parafii od polityki. - małżeństwo z Elizabeth Lumley, narodziny córki, 1743 r. druga parafia w Stilington, w Yorku dwa razy w roku kazania w katedrze, przyjaźń z Johnem Hallem Stevensonem (zabawy lite-rackie w jego Crazy – Castle) i tzw. „Club of Demoniacs” (Klub Opętanych), bogata biblioteka w Crazy – Castle (Sterne posiadał także własną bibliotekę). - od 1758 r. Sterne pisze „wielką i nigdy nie dokończoną powieść” – „Życie i mysli JW. Pana Tristrama Shandy”, zainteresowanie, rozbawienie i zgorszenie, 1759 – 1767 9 tomów. - 1760, 1766, 1769 wydania kazań Sterne’a. - gruźlica, ataki gorączki i krwotoki; nieuleczalnie chory. - 1762-1764 Francja: przyjaźń z Diderotem i Encyklopedystami. - 1765 r. podróż przez Francję do Włoch (zima w Rzymie). - trudności finansowe (utrzymanie domów w Anglii i Francji – żona i córka). - od maja do listopada 1767 r. „Podróż sentymentalna”, wielka miłość jego życia, zakończona rozstaniem, luty 1768 r. wydanie „Podróży”, zm. w marcu 1768 r., na pogrzebie zabrakło ro-dziny (żona i córka we Francji). - nieudane małżeństwo, flirty, w „Tristramie” Jenny (Kitty de Fourmantelle), w „Podróży” Eliza (Draper, ona miała 23 lata, on 54, ich listy zostały wydane w 1773 r.). II. Twórczość Laurence’a Sterne’a. - po śmierci Sterne’a zostały wydane jego liczne listy, dobry epistolograf, kreacja na sentymentalnego kochanka; wierszyki małe fragmenty prozą dla Crazy – Castle. - opowiadanie „Romans polityczny” 1759 r. – kłótnia o honory między arcybiskupem i dziekanem (Sterne zmienił to na kłótnię o stary płaszcz). - powieść angielska bardzo dydaktyczna, uczyć bawiąc. - w „Tristramie” narrator filozofuje, sugeruje, objaśnia, komentuje, jest szczery, zerwanie z chronologicznych sposobem opowiadania (zaczyna się 9 miesięcy przed urodzeniem Tristrama, a urywa 6 lat przed jego przyjściem na świat), liczne dialogi, dygresje, aluzje do czasu kalendarzowego, treść: bohaterami oprócz Tristrama...