Jan Kochanowski jest wybitnym twórcą doby renesansu, czyli okresu szczególnie ważnego dla kultury języka polskiego. Renesans jest czasem powrotu do antyku, wykorzystującym dzieła historyczne. Szczególnie ważna w twórczości Kochanowskiego jest Fortuna, która determinuje życie ludzkie. Poeta uważa także, że najwyższą wartością jest cnota, na którą składa się mądrość. W renesansie panuje przekonanie, że aby być spełnionym człowiekiem trzeba wspinać się po szczeblach mądrości na sam szczyt. Wszystkie te wartości zostają odrzucone z chwilą śmierci jego córki Urszulki, której poświęcony jest cykl trenów napisanych przez zrozpaczonego ojca.

W Trenie IX autor zwraca się do Mądrości. Mądrość w utworze jest upersonifikowana, ponieważ autor traktuje ją jako rzecz materialną. Kochanowski uważa, że jego życie nie miało sensu, ponieważ wszystkie wartości, w które wierzył i którym ufał okazały się bezużyteczne w obliczu nieszczęścia jakie go spotkało. Zarzuca Mądrości, że traktuje życie ludzkie jako fraszkę, czyli krótkie i nic nie niosące ze sobą opowiadanie. Kochanowski przez całe życie wierzył, że jeśli będzie żył w cnocie i piął się po szczeblach wiedzy nigdy nie spotka go nieszczęście. Zrozpaczony zarzuca Mądrości bierność, wyśmiewanie się z życia ludzkiego. Poeta jest zawiedziony faktem, że poświęcając całe swoje życie wędrówce po szczeblach wiedzy nagle zostaje z nich zrzucony. Upadają wartości, w jakie do tej pory wierzył. Jego świat załamuje się i poeta szuka przyczyny swojej niedoli, obwiniając między innymi mądrość. Tren jest wyrazem okazania rozpaczy przez ojca, którego dotychczasowe wartości życiowe załamują się.

Tren napisany jest trzynastozgłoskowcem, występują w nim rymy parzyste. Kochanowski tworząc cykl trenów odstąpił od antycznego charakteru utworu poświęcając je swojej zmarłej córeczce, Urszulce. W dziełach zauważamy zmianę wartości i nastrojów poety.

Tren IX jest poświęcony przemyśleniom poety na temat wartości, w które do tej pory głęboko wierzył i dążył do ich realizacji przez całe życie. Zgodnie z powszechnym, renesansowym przekonaniem wchodzenie po szczeblach mądrości warunkowało dobrobyt i szczęśliwe życie. Toteż w Trenie IX dostrzegamy zarzuty poety skierowane do Mądrości na temat nieszczęścia jakie go spotkało. Kochanowski przekonuje się, że nie tylko Mądrość liczy się w życiu.