Gotthold Efraim Lessing, Minna von Barnhelm, czyli żołnierska dola. Komedia w pięciu aktach, przeł. Henryk Zymon-Dębicki, oprac. Olga Dobijanka, BN II 112, 1958. WSTĘP I. Tło historyczne działalność Gottholda Efraima Lessinga. - druga połowa XVIII wieku epoka literatury niemieckiej. - zacofanie po wojnie trzydziestoletniej w XVII wieku, liczne państewka, próba dorównania dworowi francuskiemu (wydatki, maksymalne obciążenie chłopów i mieszczan), francuszczy-zna. - głównie mieszczaństwo – odbudowa gospodarcza i kulturalna kraju. - XVII wiek: obrońcy języka niemieckiego: Samuel Pufendorf „O ustroju Rzeszy Niemieckiej” (z punktu widzenia historyka i prawnika), Christian Thomasius – filozof i prawnik, Gottfried Wil-helm Leibniz; muzyka Heinrich Schütz, poezja Johann Christian Günther. - teatr – głównie farsy heroiczne, reforma Johanna Christopha Gottscheda (zwalczał komedię ludową, propagował tragedię). II. Gotthold Efraim Lessing. Życie i dzieła. - ur. 22 sierpnia 1729 r. w Kamenz, ojciec duchowny protestancki. - wykształcenie, 1746 r. uniwersytet w Lipsku, zainteresowanie komedią, poznanie samego siebie, 1748 r. komedia „Młody uczony”, liczne anakreontyki i epigramy. - 1748 r. Wittenberga i Berlin, pisarstwo, dziennikarz, bieda, czasopismo „Beiträge zur Historie und Aufnahme des Theaters“ – przegląd sztuk teatralnych, brak sztuk francuskich, wyszły tyl-ko 4 zeszyty. - 1752 r. ukończenie studiów. - 1754-1755 czasopismo „Theatralische Bibliothek“, krytyk literacki, krytyka Gottscheda i po-parcie Hanswursta (ludowość w teatrze). - 1760-1764 Wrocław „Minna von Barnhelm“ 1763-1767. - 1766 r. „Laokoon, czyli o granicach malarstwa i poezji“. - 1767 r. Hamburg i współpraca z teatrem (głównie mieszczańskim), fiasko. - „Dramaturgia hamburska“ – bohaterami mieszczanie. - 1770 r. Wolfenbüttel idworski bibliotekarz, tragedia „Emilia Galotti“ (Wirginia, napastowana przez księcia, została zabita przez ojca, który chciał uchronić ją od hańby). - 1770 r. pomoc wdowie po przyjacielu, Ewie König, miłość, bieda, 1776 r. ślub, w grudniu 1777 r. umiera ich syn (dzień po narodzinach), w styczniu 1778 r. umiera Ewa. - udział w sporze teologicznym, tragedia „Natan mędrzec“ 1779 r., choroba, prawie oślepł, opuszczony przebywał w Wolfenbüttel, zm. 15 lutego 1781 r. III. Komedia niemiecka przed Lessingiem. - Andreas Gryphius – komedia, farsy. - Christian Weise (XVII wiek) – dramat szkolny, Szekspir i Molier, moralizatorstwo. - Christian Reuter (XVII wiek) – komedia, ostre satyry na mieszczaństwo. - Johan Christian Krüger – komedia charakteru / intrygi. - Johann Elias...