Podstawową jednostką struktury społecznej jest pozycja społeczna, określająca miejsce jednostki w sieci pozycji. Znając ją wiemy, czego się od nas oczekuje, zatem pozycja społeczna jest ważna tylko w relacji do innych. Ma silny związek z treściami kulturowymi, istnieją wobec niej oczekiwania i normy. Na każdą pozycję społeczną przypada duża liczba kodów kulturowych. Z kolei status społeczno-ekonomiczny możemy definiować jako „pozycję osoby w systemie klasowym opartym na pewnym układzie czynników obejmujących bogactwo, władzę i prestiż.”1 Jednak pojęcie status jest wykorzystywane do określenia pozycji danej osoby w strukturze stosunków społecznych. Status „nauczyciela” wskazuję na osobę zajmującą określoną pozycję w systemie edukacji, z kolei status „matka” określa pozycję osoby w rodzinie. Łatwym do zauważenia jest fakt, że dany człowiek posiada wiele statusów społecznych, dlatego też mówimy o zestawie statusów społecznych. Możemy też wyróżnić następujące rodzaje statusów społecznych: 1. Status przypisany – jest on nadawany osobie przez społeczeństwo lub grupę, na podstawie cech, na które nie ma ona wpływu, np. wiek, rasa, kolor skóry, wyznanie, płeć, pochodzenie etniczne. Nabywamy je głównie w ramach rodziny, w której funkcjonujemy. 2. Status osiągany – jest to pozycja społeczna, zależna od cech, nad którymi jednostka ma określony zakres kontroli. Jest funkcją indywidualnego wyboru, chociaż może być ograniczony przez liczbę dostępnych opcji, dóbr i zasobów społecznych. Do tej kategorii można zaliczyć status małżeński, zawodowy, przynależność do grup nieformalnych. 3. Status dominujący – główny status mający duże znaczenie dla tożsamości jednostki i jej społecznych interakcji. Dla mężczyzn jest to zazwyczaj status zawodowy, a dla kobiet – status rodzinny. Z kolei rola społeczna jest definiowana przez J. H. Turnera jako „zachowanie poszczególnych jednostek w ramach pozycji społecznych w stosunku do siebie nawzajem oraz z uwzględnieniem norm i innych kulturowych symboli”.2 Z kolei R. Linton określił rolę jako to, czego oczekujemy od jednostki zajmującej określony status społeczny. Natomiast na rolę społeczną składają się dwa jej komponenty: a) Przepisy roli, tzw. oczekiwania, w ramach których zdefiniowane zostały normy społeczne przypisane określonemu statusowi. b) Wykonanie roli, tzw. zachowanie, w tym zakresie określone zostaje rzeczywiste zachowanie jednostki, odgrywającej daną rolę. Osoba posiadająca dany status odgrywa związane z nim role społeczne. Natomiast przepisy roli społecznej definiują pewne...