W "Romantyczności" Mickiewicz jako poeta w sposób programowy przedstawił oświeceniowemu racjonalizmowi serce i czucie (romantyczność w tym wierszu to sposób widzenia świata poprzez serce), intuicję, poznawanie świata poprzez analizę stanów duszy człowieka. Wszystko co najważniejsze było według romantyków ukryte przed ludzkim wzrokiem, zmysłami. Mieściło się w najgłębiej położonych zakamarkach serca, duszy, a sferę ducha można poznać jedynie poprzez uczucia- to podstawa ludowości Ballad Mickiewicza, najistotniejszy jej element,konstrukcja teoriopoznawcza,ogólna podstawa światopoglądu zasadniczo odrzucającego racjonalizm. O romantycznym charakterze tej ballady, obok samego wyboru gatunku, decyduje kreacja bohaterów pochodzących z ludu. Ukazanych w sposób znacznie bardziej prawdziwy niż pasterze tworzący pary kochanków w sielankach. To nie jest prosta stylizacja lecz wyposażenie bohaterów w cały zespół cech, sposobów myślenia właściwych ich warstwie społecznej. Mickiewicz był twórcą ballad nowego typu- w pełni romantycznych. Dokonał swego rodzaju pomieszania gatunków co dla klasyków było czymś niedopuszczalnym. Dzięki zmodyfikowaniu gatunku, jego synkretyzmowi Mickiewicz uzyskał możliwość pełnego wykorzystania zarówno epickości (narracja, fabuła, przedstawienie rzeczywistości), jak i liryczności (nastrojowość, opisy) ballad. "Romantyczność" ma nieregularna budowę stroficzną, lekceważy rygory wersyfikacyjne, zasady rymowania. Poezja Asnyka tylko pozornie jest prosta, takie wrażenie przy pobieżnym czytaniu sprawia też wiersz "Do młodych",nie do końca słusznie uważany za pozytywistyczny odpowiednik "Ody do młodości" Mickiewicza. Z jednej strony to utwór zawierający klarowny wywód intelektualny, dający przestrogi, argumenty, z drugiej jednak strony przynosi on i duży ładunek emocjonalny,odwołuje się do uczuć niemających przecież racjonalnego charakteru. Toczy się w nim walka rozumu z sercem. Młode pokolenie, sugeruje podmiot liryczny, na pierwszym miejscu stawia wiedzę i...