Rzecznik Praw Obywatelskich RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH -JEDNOOSOBOWY, KONSTYTUCYJNY ORGAN POWOŁANY DO OCHRONY PRAW I WOLNOŚCI ZAGWARANTOWANYCH W KONSTYTUCJI I INNYCH AKTACH NORMATYWNYCH. JEGO DZIAŁALNOŚĆ REGULUJE USTAWA Z 1987 (ZNOWELIZOWANA W 1991) O RZECZNIKU PRAW OBYWATELSKICH. Pozycja ustrojowa i funkcje rzecznika praw obywatelskich CECHY CHARAKTERYSTYCZNE: *samodzielny organ państwowy oddzielony od adm. i sądownictwa, zwykle wprowadzony w konstytucji; *organ powiązany z parlamentem – strukturalnie (powoływany przez parlament) i funkcjonalnie (jego zadania mieszczą się w funkcji kontrolnej parlamentu); *organ o dwojakich zadaniach: wysłuchuje skarg obywateli oraz podejmuje kroki w celu ich naprawienia nieprawidłowości (kryteria to nie tylko legalność, ale i słuszność i sprawiedliwość); informuje parlament o stanie praworządności; *organ łatwo dostępny, odformalizowany i bezpłatny, choć zwykle ma swobodę w dobieraniu sobie spraw i prawo jedynie sugerowania właściwych rozstrzygnięć; Pozycja ustrojowa 1. Samodzielny organ konstytucyjny, pozostający poza tradycyjnym trójpodziałem, a ze względu na jego działania i powiązania nazywany jest organem ochrony prawa; 2. Powiązany z Sejmem, choć nie przekreśla to jego samodzielności i odrębności sejm za zgodą senatu powołuje go; RPO przedkłada sejmowi sprawozdania ze swojej działalności; ponosi przed Sejmem odpowiedzialność na zasadach określonych w ustawie; 3. Zasada niezależności od pozostałych organów państwa inne organy nie mają na niego wpływu, a jego wpływ na nie zawiera się w jego zadaniach; • powoływany przez Sejm za zgodą Senatu kandydata zgłasza Marszałek i min. 35 posłów uchwała bezwzględna większość przy obecnych przekazanie uchwały Senatowi, który ma 1 miesiąc na wyrażenie zgody (milczenie = zgoda; brak zgody jest ostateczny); • wymagane kwalifikacje obywatelstwo polskie, wyróżniać się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na walory moralne i wrażliwość społeczną; • kadencja – 5 lat, możliwe jedno ponowne powołanie, a po zakończeniu kadencji RPO ma prawo wrócić do poprzedniej pracy, o ile nie ma przeszkód prawnych; • przysługuje mu immunitet (jedynie za zgodą Sejmu) i nietykalność (tylko gdy złapany na gorącym uczynku); • incompatibilitas poseł, senator, żadne stanowisko, z wyjątkiem profesora szkoły wyższej; • apolityczność nie może należeć do partii politycznych, związku zawodowego, ani prowadzić działalności nie dającej się pogodzić z godnością urzędu; • odwołanie tylko w przypadkach szczególnych, jak zrzeczenie, śmierć, trwała niezdolność na...