Promieniotwórczość – podstawowe pojęcia, definicje i zjawiska. Krótka historia promieniotwórczości i pokojowego wykorzystania energii jądrowej. (Dla chętnych mogę również udostępnić prezentację dotyczącą danego opracowania) Aby dobrze zrozumieć tematykę naszych dzisiejszych zajęć, na początku przypomnę podstawowe informacje dotyczące budowy atomu. Jak wiemy, atomy składają się z trzech rodzajów cząstek: protonów, neutronów i elektronów. Protony i neutrony (tworzące grupę nukleonów) upakowane są w jądrze, które zajmuje w atomie pozycję centralną, elektrony zaś okrążają jądro. Taki planetarny model atomu przedstawiony jest na załączonym rysunku. W jądrach wszystkich atomów danego pierwiastka chemicznego znajduje się taka sama liczba protonów, mają również taką samą liczbę elektronów, możliwa jest natomiast różna liczba neutronów. Atomy z taką samą liczbą protonów, zawierające różne liczby neutronów nazywamy izotopami. A więc izotop danego pierwiastka jest określony przez całkowitą liczbę jego nukleonów, tj. sumę protonów i neutronów. Na danym slajdzie mamy przedstawiony przykład izotopów wodoru. Naturalna promieniotwórczość jest częścią Wszechświata od momentu jego powstania. Jest obecna na Ziemi, wewnątrz materii nieożywionej i żywych organizmów. O tym czy atom jest promieniotwórczy decyduje liczba neutronów. W stabilnym jądrze protony i neutrony powiązane są ze sobą przez siły jądrowe tak mocno, że żadna z cząstek nie zdoła się odłączyć, a jądro pozostanie zrównoważone i spokojne. Jeśli jednak liczba neutronów nie jest zrównoważona, to jądro ma nadmiar energii, którą wcześniej czy później wyemituje. Takie atomy samorzutnie (niezależnie od jakichkolwiek czynników zewnętrznych) rozpadają się uwalniając energię w postaci fal elektromagnetycznych i/lub strumieni cząstek, którą nazywamy promieniowaniem. Samo zjawisko nazywamy promieniotwórczością (radioaktywnością). Materiał promieniotwórczy to właśnie taki, w którym znajdują się jądra wysyłające promieniowanie jonizujące. Po pozbyciu się nadmiaru energii jądra atomów stają się na ogół trwałe (stabilne) i już dalej nie ulegają przemianom (rozpadowi). Promieniotwórcze izotopy danego pierwiastka nazywamy radionuklidami (jądro atomu = nuklid). Obok około 90 naturalnych izotopów promieniotwórczych, stale obecnych w naszym środowisku, potrafimy wytwarzać wiele izotopów promieniotwórczych drogą wywoływania reakcji jądrowych. Izotopy takie nazywamy sztucznymi. Nie jest rzeczą możliwą przewidzenie chwili, w której nastąpi rozpad pojedynczego jądra atomowego, gdyż proces ten ma charakter statystyczny. Można jedynie...