Fazy samowychowania O samowychowaniu mówimy wówczas, gdy człowiek decyduje się na podjęcie wychowawczych czynności wobec samego siebie, stając się jednocześnie wycho-wawcą i wychowankiem, czyli podmiotem o podwójnym znaczeniu wychowaw-czym. Podstawa do wychowywania samego siebie w sensie świadomego kształto-wania w sobie wzoru osobowości tworzy się w tym momencie dojrzewania, w któ-rym młody człowiek w głębszy sposób zaczyna się nad sobą zastanawiać i oceniać wartości własnego życia. Podjęcie samowychowawczej pracy wymaga w zało-żeniach stworzenia sobie wizji przyszłości zakładającej wzór roli, jaką chce się w życiu osiągnąć. Znawcy tematu powiedzą, że „w sumie chodzi o zastanowienie się nad tym, co jest dla mnie istotne, jaki jestem obecnie, co pragnę osiągnąć i jakich użyję narzędzi” . Należy zatem określić cele wychowania, ustalić zadania, dokonać odpowiedniego doboru metod postępowania oraz w sposób w miarę systematyczny kontrolować je i oceniać. Współczesna psychologia wychowawcza podkreśla, że proces związany z nauką samowychowania powinien rozpoczynać się bardzo wcześnie, nawet już w nie-mowlęctwie. Interesujące podejście do tematu przedstawia T. Kukołowicz w pracy po tytułem Pomagamy w samowychowaniu. Autorka, przedstawiając analizę rodziny, uwypukla jej znaczenie, a już szczególnie matki, w samowychowawczej pomocy w stosunku do małego dziecka. Już wtedy należy zwracać uwagę na sztukę uczenia koncentracji uwagi na pozytywne polecenia, systematyczności i pla-nowania, pomoc w rozwijaniu myślenia, przede wszystkim analitycznego oraz przekazywanie w zrozumiały i bardzo obrazowy sposób podstawowej wiedzy o życiu. Powyższe powinno się dokonywać podczas dobrze zorganizowanej zabawy . Rodzice dobrze rozumiejący istotę rozwoju, zdają sobie sprawę z tego, że kolejne etapy wzrastania dziecka - zarówno fizycznego jak i psychicznego – chara-kteryzować się będą zasadniczymi zmianami jakościowymi psychiki dziecka. Zachodzące zmiany wymagają od nich ciągłej modyfikacji metod postępowania z dzieckiem, uwarunkowanego od osiągnięcia przez nie kolejnych stadiów psy-chicznego rozwoju. Chodzi tutaj o umiejętne dopasowanie wychowawczych oddziaływań z indywidualnym rozwojem danej jednostki, a nie na małowartościo-wej i bardzo męczącej walce o wyrobienie w dziecku umiejętności zbyt jeszcze trudnych i niepotrzebnych dla niego na określonym etapie rozwoju. Skuteczne pokierowanie wzrostem dziecka będzie w dużej mierze polegało na taktownym stawianiu i egzekwowaniu określonych wymagań dostosowanych do wieku i in-dywidualnych jego możliwości. Sztuka takiego oddziaływania...