Mirosław Korolko, Andrzej Frycz Modrzewski. Humanista, pisarz, Warszawa 1978. Wstęp. reprezentował klasyczny typ pisarstwa humanistycznego, opartego na zretoryzowanej prozie literackiej, która we współczesnej świadomości estetycznej niewiele ma wspólnego z literatu-rą. literatura piękna czy piśmiennictwo nieliterackie? cała niemal literatura renesansowa, w języku polskim i w języku łacińskim, była zretoryzowa-na, przesycona teorią retoryczną jako poetyką normatywną. sztuka retoryki była wówczas nie tylko ukoronowaniem humanistycznego wykształcenia, zwłaszcza na szczeblu akademickim, ale należała również do podstawowych środków wy-chowania obywatelskiego, politycznego i społecznego. Frycz Modrzewski jako pisarz. Sądy, opinie, kontrowersje. tyko po łacinie, sławy europejskiej przysporzyła mu bazylejska edycja „O poprawie Rzeczy-pospoitej” 1554 r., wyrazy uznania dla głębi intelektualnej i „wymowności” (walory estetycz-ne). Jan Justynian z Krety (język hiszpański) – bogactwo słów wyrazistych, wyważone myśli, po-chwała, życzenia dalszych takich dzieł i tłumaczenia ich na wszystkie języki chrześcijańskie; Frycz przeciwstawia temu opinie Polaków. Jan Wolff, teolog i pedagog z Zurychu i Wolfgang Weissenburg, rektor uniwersytetu bazylej-skiego (język niemiecki) przekład z entuzjastyczną przemową. Jakub Herteliusz, poeta, w poemacie jambicznym porównanie do Cycerona i Demostenesa. Frycz w liście do Jana Tarnowskiego (II księga, „O Kościele”) – o licznych pochwalnych lis-tach, po soborze trydenckim szybko postępująca kontrreformacja à indeks ksiąg zakazanych pierwszej klasy; pisarz zaliczony do wspólnoty różnowierczej, w XIX w. tylko trzy pierwsze księgi o reformach społecznych, polski przekład kalwin Cyprian Bazylik 1577 r. literatura czy twórczość naukowa? retoryka? Waldemar Voise – fryczolog, najwytrwalszy, jeden z nielicznych badaczy dzieł Frycza. Program literacki Frycza Modrzewskiego. termin „literatura piękna” pojawia się w 2. połowie XIX w. poszukiwanie „prawdy, uczciwości i pożytku wspólnego”, zaangażowana służba państwu i współobywatelom, skromność („nie mam talentu literackiego”) jak Erazm z Rotterdamu, waż-ny przekaz, nie forma, jak Leonardo da Vinci, retoryka integralną częścią filozofii, filozofia spekulatywna + emocjonalna, humanitas = uprawa całego człowieka (umysł + ciało), filozofia perswazji (retoryka). początek XVI w. aktywny ruch umysłowy pozauniwersytecki w Krakowie: Andrzej Trzecieski Młodszy, Andrzej Frycz Modrzewski, Jan Drohojski, Jakub Uchański, Stanisław Orzechowski, Stanisław Hozjusz i inni; wpływ Erazma z Rotterdamu, zwłaszcza...