PARKI NARODOWE Parki narodowe to najwyższa forma ochrony przyrody. W Polsce park narodowy obejmuje teren o powierzchni ponad tysiąc hektarów, charakteryzujący się typowym dla określonego regionu układem warunków przyrodniczych: szaty roślinnej, świata zwierząt, ukształtowania terenu, krajobrazu. Tworzone są m.in. w celu ochrony najmniej zmienionych przez człowieka, cennych fragmentów przyrody. Część przyrody w parku objęta jest ochroną ścisłą, jako rezerwat ścisły, wyłączony z jakiejkolwiek ingerencji człowieka. Na pozostałym obszarze dopuszcza się oddziaływanie na ekosystemy oraz rozwój turystyki. W Polsce utworzono 22 parki narodowe o łącznej powierzchni zajmującej niespełna 1% powierzchni kraju. REZERWATY PRZYRODY Rezerwat przyrody to obszar o ściśle określonym położeniu objęty ochroną. W rezerwatach ścisłych wyklucza się ingerencje człowieka, a w częściowych dopuszcza się stosowanie określonego zespołu zabiegów oraz rozwój turystyki. Wyróżnia się rezerwaty: leśne, florystyczne, krajobrazowe, faunistyczne, torfowiskowe, przyrody nieożywionej, stepowe i wodne. Na koniec 1997 r. w Polsce istniało 1204 rezerwaty (w tym 107 podlegało ochronie ścisłej), o łącznej powierzchni 130379 ha. (4682 ha pod ochroną ścisłą), co stanowi 0,42% powierzchni kraju. PARKI KRAJOBRAZOWE Parki krajobrazowe obejmują rozległe obszary, na których zjawiska przyrodnicze i wytwory kultury mają w danym regionie największe walory estetyczne, zdrowotne, wychowawcze i poznawcze. Przeważają w nich tereny o krajobrazie naturalnym, z urozmaiconą rzeźbą, lasami, wodami i zabytkami kultury. W 1995 r. było ich w Polsce 102 o łącznej powierzchni 1965270 ha. OBSZARY CHRONIONEGO KRAJOBRAZU Obszary chronionego krajobrazu obejmują wyróżniające się krajobrazowo tereny o różnych typach ekosystemów. Służą rekreacji, a działalność gospodarcza podlega niewielkim ograniczeniom ( zakaz wznoszenia obiektów uciążliwych dla środowiska i stosowania niszczących form użytkowania przyrody). Do 1995 r. wyznaczono 344 obszary chronionego krajobrazu o łącznej powierzchni 57827 km. kw. OCHRONA GATUNKOWA Ochrona gatunkowa to sposób ochrony wybranych gatunków roślin i zwierząt przed bezpośrednim oddziaływaniem ludzi (np. zrywaniem roślin, zabijaniem...