Etapy erozji systemu wersalskiego

1. Pomoc gospodarcza USA dla Niemiec – plan Dawesa. Pomoc w wysokości 200mln$ na spłatę niemieckich reparacji wojennych wobec Francji. Skutkiem było zaprzestanie izolacji i dyskryminacji Niemiec na arenie międzynarodowej.

2. Układ w Rapallo w 1922r. - umowa między ZSRR a Rzeszą Niemiecką. Najważniejsze postanowienia ukłądu to rezygnacja z wzajemnych roszczeń wojennych z okresu 1914-18 i powojennego i przywrócenie stosunków dyplomatycznych między tymi krajami. Kilka miesięcy później podpisano porozumienie o współpracy wojskowej. Dzięki układowi Niemcy, które w myśl traktatu wersalskiego nie mogły posiadać niektórych rodzajów broni, mogły wypróbować zakazaną broń na poligonach radzieckich. Mogli oni odtąd nie łamiąc postanowień traktatu wersalskiego szkolić swoich lotników i tworzyć kadrę wojsk pancernych na poligonach i w bazach położonych w głębi państwa sowieckiego. Dla Rosji Radzieckiej nawiązanie kontaktów z Niemcami stwarzało możliwości dostępu do nowoczesnych technologii przemysłowych.

3. Pakt reński (traktat z Locarno) w 1925r. - Wielka Brytania, Francja, Belgia i Włochy podpisały z Niemcami dokument gwarantujący nienaruszalność granic między Niemcami a Francją i Belgią. Od tej pory w Europie był podział na granice, których nie można naruszyć i te, które można zmienić. Było jasne, że Niemcy będą skupione na zmianę swoich granic na wschodzie, mając garancję państw zachodnich

4. Przystąpienie Niemiec do Ligi Narodów w 1926r. - Niemcy uzyskały też miejsce w Radzie Ligi, co tylko pozornie wzmacniało Ligę Narodów. W rzeczywistości podważał jej rolę jako organizacji strzegącej porządku w Europie. Okazało się bowiem, że potrzebne są dodatkowe gwarancje bezpieczeństwa w Europie (układ w Locarno).

5. Rozwiązanie Komisji Kontroli.

6. Dojście Hitlera do władzy w 1933r. i proklamowanie Rzeszy Niemieckiej- celem jego polityki była weryfikacja układu wersalskiego, jako krzywdzącego Niemcy.

7. Brak reakcji na pobór powszechny do wojska w Niemczech 1935r. - złamanie układu wersalskiego przez Hitlera. Gdyby Francja lub Wielka Brytania zareagowały, Hitler straciłby prawdopodobnie władzę.

8. Wejście wojsk Hitlera do Nadrenii 1936r. i zerwanie układu z Locarno– brak reakcji państw zachodnich na złamanie porządku wersalskiego, Hitler kolejny raz zaryzykował, a nie był jeszcze gotowy do wojny.

9. Anschluss Austrii 1938r. - realizacja polityki ekspansyjnej Hitlera, wzmocnienie jego pozycji w Europie i w kraju.

10. Konferencja monachijska 1938r. - zgoda Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch na przekazanie Sudetów z Czechosłowacji do Niemiec. Czechosłowacja straciła 40% terytorium, a przede wszystkim potencjał obronny i przemysłowy.

11. Utworzenie Protektoratu Czech i Moraw przez Hitlera 1939r. - wojska niemieckie wkroczyły do Pragi, miały otwartą drogę do zaatakowania Polski.