Stanisław August Poniatowski to jedna z najbardziej budzących kontrowersję postaci w dziejach Polski. Przez niektórych uchodzi za synonim zdrady, słabości, tchórzostwa, zaś przez niektórych za osobę poczciwą, ceniącą sobie wartość sztuki, kultury oraz za wielkiego reformatora.

Stanisław August był synem Stanisława Poniatowskiego i Konstancji Czartoryskiej. Królewskie rządy objął w 1764 roku, a dzięki Carycy Katarzynie, u której sprawował rolę posła miał wielkie poparcie ze strony zarówno jej jak i swojej rodziny. Caryca Katarzyna bardzo chciała, by osoba, która zasiąść miała na tronie, była jednocześnie pożyteczna w wypełnianiu także rosyjskich interesów. Krótko po objęciu przez Stanisława Augusta Poniatowskiego tronu okazało się, iż nie jest on skory do wypełniania żądań innych władców.

Nowy Król podjął się wielu reform politycznych, gospodarczych i wojskowych. Stanisław August Poniatowski znacznie ograniczył liberum veto, dokonał reformy waluty i głosowania, utworzył szkołę rycerską i Komisję Edukacji Narodowej, dokonał rewolucji w gospodarce, dzięki czemu wzrósł budżet państwa, co zwiększyło możliwości handlowe. Król był także organizatorem tzw. Obiadów czwartkowych, na których spotykali się uczeni, wybitni ludzie w celach dyplomatycznych. Stanisław August był mecenasem artystów, dbał o kulturę i sztukę . Dzięki niemu dokonano przebudowy zamku królewskiego w Warszawie, pobudowano Łazienki oraz założono Teatr Narodowy. Król sprowadzał do Polski wybitnych artystów m.in. ,,Canaletto’’ i Marcello Bacciarelli. Za jego panowania redagowano ,,Monitor’’ oraz ,,Zabawy Przyjemne i Pożyteczne’’. Sukcesem Stanisława Augusta było uchwalenie Konstytucji 3 maja w 179, która służy nam przecież do dzisiaj i była pierwszą konstytucją w Europie.

Król mimo swej władzy i pełnego poparcia Katarzyny II nie potrafił poradzić sobie ze swoimi przeciwnikami lub też nie dostrzegał niebezpieczeństwa z ich strony. Michał Krasiński i Józef Pułaski ogłosili 29 lutego 1768 roku w Barze akt „poprawy” konfederacji radomskiej. Odtąd przez 5 długich lat konfederacja barska prowadziła walkę zbrojną na terenie Rzeczpospolitej, paraliżując działalność państwową, sądową, administracyjną, skarbową. Uniemożliwiała jakąkolwiek politykę międzynarodową, wreszcie zachęciła sąsiadów do I rozbioru Polski w 1772. Król usilnie walczył z konfederatami usiłując zażegnać kryzys, jednak bezskutecznie. Podczas kadencji Poniatowskiego doszło do powstania. 24 marca 1794 roku na rynku głównym w Krakowie złożył uroczystą przysięgę Tadeusz Kościuszko, co czyniło go przywódcą powstania. Król powstania nie poparł, gdyż obawiał się o własne życie. Ostatecznie Polska została zagrabiona przez państwa ościenne.