Wykreowanie przez autora przestrzeni w utworze literackim ma bardzo duże znaczenie. To, w jaki sposób czytelnik odbiera dany tekst jest bezpośrednio związane zarówno z konwencją literacką jak i przedstawionymi bohaterami. Wybitne dzieło Bolesława Prusa pt. 'Lalka' jest niewyczerpanym źródłem wątków, a tym samym rozważań i wniosków. Przedstawione w utworze postaci reprezentują różne klasy społeczne, głównym zamierzeniem autora było przedstawienie polskiego społeczeństwa na tle rozkładu. Pozytywistyczne hasła 'pracy organicznej' i 'pracy u podstaw' przedstawione zostały jako główne motto polskich idealistów, których wysiłek często zderza się z rzeczywistością. Robieżnośc miedzy potencjalnymi możliwościami, a realnymi oczekiwaniami społeczeństwa została przedstawiona na podstawie losów głównego bohatera Stanisława Wokulskiego. "Lalka" powstała w pozytywiźmie, kiedy żywy w literaturze był nurt realizmu. Przedstawione w utworze wydarzenia są prawdopodobne, a ukazane postaci charakteryzują się cechami podkreślającymi typowe dla ówczesnej epoki myślenie. Akcja toczy się w Warszawie, opisywane przez Bolesława Prusa miejsca istnieją w rzeczywistości. W powieści zamieszczony zostaje 'Pamiętnik starego subiekta', przez co jego autor Ignacy Rzecki staje się drugim, pierwszoplanowym narratorem utworu W czasie jego trwania mieszka w małym pokoiku przy sklepie, w którym pracuje jako subiekt, początkowo u Jana Mincla, później u Stanisława Wokulskiego. Prowadzone przez Rzeckiego zapiski dotyczą zarówno pierwszych lat pracy, jak i tych po zmianie właściciela. Opis sklepu zamieszczony w pamiętniku jest dokładny i szczegółowy. Ma subiektywny charakter, jest plastyczny- Rzecki kreuje rzeczywistośc sklepu z całym jego bogatcwem i różnorodnością. Duża, po przegi wypełniona przestrzeń została porównana do piwnicy, której wnętrze jest ciemne. Stary subiekt zna jednak dokładnie rozmieszczenie poszczególnych przedmiotów. Sklep może wydawac się byc zagracony, jest wypełniony szufladami, a artykuły na sprzedaż znajdują się nawet na suficie. Mnogośc oferowanych produktów nie wprowadza chaosu do miejsca pracy Rzeckiego. Każda poszczególna, rzecz ma swoje odpowiednie miejsce, a nad sprzedażą panuje właściciel sklepu - ówcześnie Jan Mincel. 'Starzec z rumianą twarzą i kosmykiem siwych włosów pod brodą' - człowiek, od którego Rzecki nauczy się pracowitości, dokładności i szacunku wobec pracy. Właściciel sklepu jest opisywany przez subiekta jako człowiek pracowity i sumienny. Świadczy o tym fakt, że w miejscu pracy spędza każdą porę swojego dnia. W wielkiej, znajdującej się przed nim...