Wszystkie epoki na przestrzeni historii człowieka charakteryzują się własnymi ideami, filozofiami czy prądami. Wraz ze zmianami historyczno-społecznymi tworzą się nowe wzorce i modele zachowań. Człowiek egzystuje zgodnie z regułami swego czasu. To wszystko odbija się także w literaturze, w której spotykamy wciąż zmieniające się wzory (czyli takie postawy, które należy naśladować) i antywzory (czyli przykłady negatywne, których winniśmy się wystrzegać).Literackim wzorcem osobowym nazywamy postawy zalecane do przyjmowania. Takimi postawami charakteryzują się postaci w jakikolwiek sposób bliskie ideału, poprzez szlachetność swych zachowań czy heroizm. Antywzorem zaś będzie każda postać reprezentująca swym zachowaniem biegun przeciwny: przez brak w swym postępowaniu moralności, szlachetności , ogólnego dobra. Kontrast dobra i zła spotykamy już w Biblii, choćby z przypowieści o Kainie i Ablu. Kain jest pierwowzorem ogolnie postrzeganego świata jako zły, mrocznej strony ludzkiego wnętrza.Grzech, który doprowadził Kaina do czynu niemoralnego, czyli bartobójstwa, uważane jest za grzech najcięższy, ponieważ został dokonany na członku własnej rodziny. Kain i jego rodzina została za to ukarana na długie lata, by symbolicznie ukazać innym przestrogę przed złamaniem podstawowych praw moralnych. W epoce średniowiecza istniały trzy naczelne wzorce: był to idealny rycerz, idealny władca oraz asceta. Bohaterowie tamtych czasów przede wszystkim powinni być pobożni,kierować się miłością do Boga i ludzi.Jedną z takich idealnych postaw jest postawa rycerska, która sprawia, że dla obrony sprawy szlachetnej i słusznej warto nawet oddać życie. W utworze "Pieśń o Rolandzie" tytułową postacią jest rycerz, Karol Wielki, uczestniczący w wyprawie na Hiszpanię. Podczas odwrotu flankę wojsk królewskich ma ochraniać oddział Rolanda. Dochodzi jednak do nagłej napaści baskijskich górali, w trakcie której wojsko hrabiego zostaje całkowicie wybite. Roland do końca walczył, i nie chciał wezwać pomocy króla. Umarł przekonany o dobrym uczynku, gdyż do końca pełnił swój rycerski obowiązek. Rycerze średniowieczni powinni, wzorem Rolanda, dbać o swe dobre imię, a swą odwagą, honorem, poświęceniem, niezłomnością i wiarą powinni budować sobie już za życia schody, które po śmierci doprowadzą ich do nieba. Hrabia Roland jest z pewnością uosobieniem tych wszystkich szlachetnych cech. W romantyzmie powstał nowy typ osobowy, związany z podstawowymi założeniami tego prądu, który przeciwstawiał się stawianiu na pierwszym miejscu rozumu, a preferował na to miejsce uczucia, serce i intuicję. Bohater...