Testament Bolesława Krzywoustego z 1138 roku, jako wyraz kompromisu między coraz bardziej aktywnymi siłami odśrodkowymi a dążeniem dynastii do zachowania jedności państwa, rozpoczął w Polsce proces rozdrobnienia dzielnicowego. Powstała sytuacja wymagająca tworzenia oddzielnych systemów obronnych oraz sił zbrojnych, podlegających księciu dzielnicowemu. Okres ten w dziejach wojskowych Polski zaznaczył się kształtowaniem feudalnego systemu organizacji wojsk. Każdy książę i otaczający go feudałowie tworzyli własną siłę zbrojną danej dzielnicy. W początkowym okresie podstawową siłę zbrojną stanowiły oddziały rycerstwa skupionego wokół księcia, wśród których szczególną rolę odgrywał zapewne przyboczny orszak zbrojny...