Zimna wojna to: „(…) Stan politycznego napięcia między USA i innymi krajami kapitalistycznymi a ZSRR i państwami, które znalazły się w sferze jego wpływów po II wojnie świat.”. Zapoczątkowana została wystąpieniem Winstona Churchilla 5 marca 1946 roku w Fulton, w którym użył sformułowania „żelazna kurtyna”, oznaczającego granicę między państwami demokratycznymi i komunistycznymi. Już na konferencji w Teheranie zimą 1943 roku "Wielka trójka" właściwie podzieliła Europę między siebie, co najbardziej odpowiadało Stalinowi. Wydawało się, że konferencje mające na celu ustanowienie nowego ładu i porządku na świecie, zapewnią pokój. Jednak kiedy zabrakło wspólnego wroga różnice ideologiczne wzięły górę i koalicja szybko rozpadła się, a świat po tragicznych wydarzeniach lat 1939-45 po raz kolejny stanął w obliczu wojny- tym razem był to konflikt innego typu niż dotychczas znane- tzw. zimna wojna. Nikt wtedy nie przewidywał, że żelazna kurtyna, której przyjęło się używać do nakreślenia granic między strefą wpływów zachodnich i wschodnich, może stać się rzeczywistą, materialną barierą między tak różnymi częściami Europy. Dużą rolę w konflikcie odegrała bomba atomowa, wynaleziona przez Amerykanów i po raz pierwszy użyta 6 i 9 sierpnia 1945 w ataku na Hiroszimę i Nagasaki. Związek Radziecki za pomocą swoich szpiegów i zdrajców w samych Stanach Zjednoczonych wykradł projekty bomby, co ułatwiło mu zbudowanie własnej broni jądrowej (1949). Przyczyniło się to do zaostrzenia zimnej wojny i potęgowało stan napięcia między obydwoma państwami. Rozpoczął się wyścig zbrojeń- zarówno arsenału konwencjonalnego jak i nuklearnego. Następnym przykładem jest konfrontacja zbrojna w Korei (1950-53), podczas której zimna wojna zmieniła się w gorącą. Początkiem był atak Korei Północnej, popieranej przez ZSRR i Chiny, na Południową, która dopiero po napaści zyskała poparcie Stanów Zjednoczonych i OZN. Po obydwu stronach pojawiła się koncepcja wykorzystania wszystkich dostępnych środków, w tym broni atomowej. Nie doszło do tego, ale wojna ta pokazała, że „możliwy jest krwawy i długotrwały konflikt, którego uczestnikami są kraje posiadające broń atomową, i mogą się one powstrzymać od jej użycia.”. Po śmierci J.W. Stalina (1953), XX i przemówieniu N.S. Chruszczowa w 1956 nastąpił długoletni okres zmiennego napięcia w stosunkach Wschód-Zachód. Początkowo wystąpiły tendencje odprężeniowe (rozejm w Korei, powstanie ruchu państw niezaangażowanych), ale jednocześnie 1955 powołano Układ Warszawski, 1956 miała miejsce radziecka interwencja na Węgrzech (rewolucja węgierska 1956), 1959 -...