1. Wiadomości ogólne o epoce: czas trwania i tło społeczno-polityczne: Romantyzm jest epoką przełomu XVIII i XIX wieku, powstałą na fali europejskich ruchów wolnościowych, nawiązujących do ideałów rewolucji burżuazyjnych, zwłaszcza Wielkiej Rewolucji Francuskiej (w Anglii romantyzm rozwinął się na bazie ruchu czartystów, w Rosji towarzyszył powstaniu dekabrystów). W Europie trwał od lat 80. XVIII wieku do 40. XIX wieku. Za wydarzenie, które zapoczątkowało polski romantyzm uważa się publikację Ballad i romansów Adama Mickiewicza, co miało miejsce w 1822 roku. nazwa: Romantyczny znaczył tyle co romansowy, przypominający romans: niezwykły, dziwaczny, malowniczy. Chodziło o specyficzny rodzaj malowniczości, związanej ze specyficznym ukształtowaniem pejzażu, prezentujący naturę jako „wzniosłą, groźną, posępną, niecodzienną”. ideologia i poetyka ( gatunki, styl epoki): Romantyzm to czas narodzin wielu nowych gatunków literackich. Należy podkreślić, że w romantycznej świadomości nie było miejsca dla gatunków literackich. W epoce, w której aspiracje twórczej jednostki sięgnęły zenitu, kwestia formy gatunkowej stanowiła niedopuszczalne ograniczenie. Gatunek ten został ukształtowany w opozycji do reguł dramaturgii klasycystycznej, w nawiązaniu do doświadczeń teatru szekspirowskiego i hiszpańskiego (Calderon) oraz różnorodnych form melodramatu. Ballada: w sposób nierozerwalny łączy się z ludowością, to realizacja idei „pieśni gminnej”, w której krył się autentyczny duch narodu i z tego względu była tak ważna dla romantyków. Cechy gatunkowe polskiej ballady romantycznej: - forma: pieśń o charakterze epicko-lirycznym nasycona elementami dramatycznymi; - temat: niezwykłe wydarzenia legendarne lub historyczne; - szkicowa fabuła (zazwyczaj jeden wiodący watek) przeważnie z wyeksponowanymi momentami tajemniczymi, zagadkowymi, „cudownymi”; niekiedy pojawia się ingerencja sił nadprzyrodzonych; bardzo często fabuła przybiera charakter sensacyjny (np. Lilie Mickiewicza); - postaci: z reguły silnie stypizowane, o wyeksponowanej jednej, wiodącej cesze charakteru; najczęściej postaci te są ze sobą silnie skontrastowane; - często pojawiają się partie dialogowe; - narrator ma cechy aktywnego odbiorcy widowiska - żywo reaguje na obserwowane zdarzenia, ujawnia swoje reakcje emocjonalne (wykrzyknienia oraz domysły); Dramat romantyczny: to wcielenie koncepcji romantycznej formy otwartej, która charakteryzowała się następującymi cechami: - luźna kompozycja – w dramacie romantycznym związki przyczynowo-skutkowe mają drugorzędne znaczenie, - wieloosiowość, wielopoziomowość...