Z oczywistych względów postać matki i motyw macierzyństwa pojawia się w kulturze już od zarania dziejów. Niemal w każdej, nawet najdawniejszej religii, mitologii pojawiają się postaci matek. Często w postaci Matki Ziemi dającej początek całemu życiu, rodzajowi ludzkiemu. Nic więc dziwnego, że motyw matki jest równie stary, jak literatura i powszechny w każdym piśmiennictwie. Postać matki pozostaje elementem mitu sielankowego dzieciństwa, symbolem miłości, bezpieczeństwa, rodzinnego domu. Bycie matką najczęściej łączy się z jednoczesnym przeżywaniem radości i doświadczaniem cierpień, troskami, wielkimi nadziejami związanymi z dziećmi, ale też niepokojami o ich los. Matka miewa też w literaturze bardzo szerokie znaczeniem, przede wszystkim jest matką- ojczyzną, w naszym piśmiennictwie Matką Polką, która wszystko oddaje ojczyźnie, cierpi, bowiem jej dzieci giną za kraj. Współczesna literatura, szczególnie feministyczna, wiele uwagi poświęca samotnym matkom. Macierzyństwo przedstawione jest w różnych kontekstach. W kulturze spotykamy zarówno sielankowy wizerunek idealnej matki jak i obraz matki cierpiącej . Często też pojawiają się wizje macierzyństwa , do którego się dopiero dorasta . Rzadziej spotykamy postać matki , której nie można nazwać wzorcem . w epoce XX-lecia międzywojennego możemy dostrzec głównie portret matki opiekuńczej i kochającej. Taka właśnie była Jadwiga Baryka – matka Cezarego, głównego bohatera “Przedwiośnia”. Jadwiga wychowała się w Siedlcach. Tam zostawia swojego ukochanego Szymona Gajowca i zostaje wydana wbrew jej woli za Seweryna Barykę. Wyjeżdża z nim do obcego Baku. Tam nie potrafi przystosować się do otaczającego ją środowiska. Gdy jej mąż zostaje wcielony do wojska, pozostaje sama z synem w obcym mieście. Ten fakt wykorzystuje Cezary, który zaniedbuje szkołę i dom. Znika na całe dnie i noce. Matka w końcu popada w trwogę. Podeprę się słowami autora, żeby potwierdzić ten stan: ,,Nieszczęsna matka traciła głowę, rozpływała się we łzach i gasła z niepokoju.". Jadwiga Baryka nie potrafiła utrzymać syna przy sobie. Kiedy już wracał do domu, przyglądała mu się z czułością. W czasie wybuchu rewolucji, Cezary zaczyna się z nią utożsamiać. Matka na próżno stara się odwieść go od zgubnych idei. Matczyna miłość nakazuje jej ciężko pracować, opiekować i zdobywać lepsze pożywienie dla Czarusia. Ten, o dobroci swojej matki uświadamia sobie zbyt późno. Zaczyna pomagać w pracach domowych. Wspólnie z matką wyczekuje na swojego ojca. Jednak wkrótce Jadwiga zostaje aresztowana jako burżujka i umiera. Dopiero wtedy Cezary uświadamia sobie jakim...