Tomasz Judym jest bohaterem powieści Stefana Żeromskiego zatytułowanej „Ludzie bezdomni”. Uznając pozytywistyczne ideały, traci szanse na miłość i osobiste szczęście. Z tego powodu możemy nazwać go postacią tragiczną. Judym pochodził z biednej rodziny i wychował się w środowisku biedaków. Dzięki pomocy ciotki rozpoczął edukację i został lekarzem. Jego największym marzeniem było udzielenia pomocy ludziom potrzebujący, nędzarzom żyjących w strasznych warunkach. Warszawscy lekarze nie rozumieją jego poświęcenia ani optymizmu. Jego prywatna praktyka lekarska także nie spełnia swojego zdania, bo ludzie nie mając pieniędzy i obawiając się nadgorliwego medyka nie przychodzą do gabinetu. Judym zostaje wykluczony ze środowiska kolegów-lekarzy. Odrzucony i nierozumiany nadal szuka życiowej drogi. Trafia do Cisów, potem do Zagłębia i wszędzie próbuje wcielić swoje społeczne ideały życie. Poznaje codzienność robotników, dowiaduje się, co jest przyczyną złego stanu zdrowia i pragnie uczynić wszystko, aby pomóc tym uciemiężonym ludziom. Podobnie jak w wielkim mieście, w tych miejscach doktor nie spotyka się z sympatią i życzliwością. Dla lekarzy jest dziwadłem, dla pacjentów tajemnicą. Nikt nie rozumie jego zaangażowania i szczerych chęci. Judym czuje, że musi pomagać biednym ludziom, ponieważ sam pochodził z biednej rodziny. Ma wyrzuty sumienia wobec brata, któremu nie powiodło się tak dobrze jak jemu. Kiedy poznaje piękną Joasię i zakochuje się w niej z wzajemnością, wydaje się, że jego droga obrała właściwy tor. Ale szczęście zakochanych nie trwa długo. Tomasz nie zamierza bowiem rezygnować z uświadamiania społeczeństwa ani pomocy jego najbiedniejszym warstwom. Co dziwne, uważa, że związek z Joanną będzie przeszkodą w realizacji...